काठमाडौं । दक्षिण कोरियाको प्रमुख प्रविधि कम्पनी सामसुङ इलेक्ट्रोनिक्स र श्रमिक संघबीच बुधबार पुनः वार्ता सुरु भएको छ। सम्भावित ठूलो हड्ताल रोक्ने उद्देश्यसहित देशका श्रममन्त्री स्वयं मध्यस्थकर्ताको भूमिकामा सहभागी भएका छन्।
विश्वकै अग्रणी मेमोरी चिप उत्पादक कम्पनीमा बोनस वितरणसम्बन्धी विवाद चर्किएपछि श्रमिक संघले बिहीबारदेखि हड्ताल सुरु गर्ने चेतावनी दिएको थियो। यसले अर्धचालक उत्पादनमा गम्भीर असर पर्न सक्ने चिन्ता बढाएको छ।
यो प्रस्तावित हड्ताल सन् २०२४ मा भएको आन्दोलनभन्दा ठूलो हुने अनुमान गरिएको छ। त्यतिबेला करिब ६ हजार कामदार सहभागी भएका थिए। यसपटक कम्पनीले कृत्रिम बुद्धिमत्तासँग जोडिएको प्रविधि बजारको तीव्र विस्तारका कारण उल्लेखनीय नाफा कमाए पनि त्यसको उचित हिस्सा श्रमिकले नपाएको भन्दै असन्तोष बढेको हो।
दक्षिण कोरियाको श्रम मन्त्रालय का अनुसार बुधबार दिउँसो पुनः वार्ता सुरु गरिएको हो। सरकारको पहललाई हड्ताल टार्ने अन्तिम प्रयासका रूपमा हेरिएको छ।सामसुङले यस वर्षको पहिलो त्रैमासिकमा सञ्चालन नाफा अघिल्लो वर्षको तुलनामा करिब ७५० प्रतिशतले वृद्धि भएको जनाएको थियो। साथै, मे महिनामा कम्पनीको बजार मूल्य पहिलो पटक १ ट्रिलियन अमेरिकी डलरभन्दा माथि पुगेको थियो।
श्रमिक संघले वार्षिक तलबको ५० प्रतिशतमा सीमित गरिएको बोनस व्यवस्था हटाउन र कम्पनीको सञ्चालन नाफाको १५ प्रतिशत बोनसका रूपमा वितरण गर्न माग गरेको छ।
संघले जारी गरेको विज्ञप्तिमा राष्ट्रिय श्रम सम्बन्ध आयोगले ले अघि सारेको मध्यस्थता प्रस्ताव आफूहरूले स्वीकार गरे पनि कम्पनी व्यवस्थापनले अस्वीकार गरेको उल्लेख छ। त्यसपछि पूर्वनिर्धारित कार्यक्रमअनुसार बिहीबारदेखि कानुनी रूपमा आम हड्ताल सुरु गर्ने घोषणा गरिएको हो।
संघका कानुनी सल्लाहकारका अनुसार करिब ५० हजार ५०० कामदार १८ दिनसम्म उत्पादन लाइनबाट बाहिरिने तयारीमा छन्।
यता कम्पनी व्यवस्थापनले भने श्रमिकका माग अत्यधिक भएको र ती माग स्वीकार गर्दा कम्पनी सञ्चालनको आधारभूत संरचना नै कमजोर हुने प्रतिक्रिया दिएको छ।
यो विवादले दक्षिण कोरियामा व्यापक चिन्ता पैदा गरेको छ, किनभने अर्धचालक उद्योग देशको अर्थतन्त्रको मुख्य आधार मानिन्छ। कुल निर्यातको करिब ३५ प्रतिशत हिस्सा अर्धचालक क्षेत्रबाट आउने गर्छ।
राष्ट्रपतिको कार्यालयले वार्ता असफल भएकोप्रति “गहिरो दुःख” व्यक्त गर्दै दुवै पक्षलाई संवाद जारी राख्न आग्रह गरेको छ।
ली जे म्युङलेले मन्त्रिपरिषद् बैठकमा श्रमिक आन्दोलन “निश्चित सीमाभित्र” रहनुपर्ने बताएका छन्।
विशेषज्ञहरूका अनुसार सामसुङको उत्पादन आंशिक रूपमा मात्र प्रभावित भए पनि त्यसले विश्वव्यापी प्रविधि आपूर्ति शृंखलामा असर पार्न सक्ने चेतावनी दिएका छन्। यद्यपि श्रमिक संघले मर्मत तथा उपकरण परीक्षणका कारण पहिले पनि उत्पादन अस्थायी रूपमा रोकिएको उदाहरण दिँदै वर्तमान आन्दोलनलाई सामान्य औद्योगिक प्रक्रियाभित्रकै विषय भएको दाबी गरेको छ।
यदि हड्तालले राष्ट्रिय अर्थतन्त्रमा गम्भीर खतरा उत्पन्न गर्ने देखिए सरकारले आपतकालीन मध्यस्थता अधिकार प्रयोग गर्दै औद्योगिक आन्दोलन रोक्ने कानुनी अधिकार समेत प्रयोग गर्न सक्ने बताइएको छ।
