काठमाडौं । धितोपत्रको दोस्रो बजारमा विभिन्न समूहका लागि छुट्याइएको ठूलो परिमाणको सेयरको लकइन अवधि सकिने क्रम सुरु भएको छ । साउन र भदौमा मात्रै १२ कम्पनीका संस्थापक तथा प्रमोटर, कर्मचारी, सामूहिक लगानी कोष (म्युचुअल फन्ड) लगायतका समूहको करिब १६ करोड ५ लाख ४४ हजार १३८ कित्ता सेयर लकइनबाट बाहिरिने भएको छ ।
लकइन अवधि समाप्त भएपछि सम्बन्धित सेयरधनीले प्रचलित कानुनी तथा नियामकीय प्रावधान पूरा गरी ती सेयर दोस्रो बजारमा कारोबार गर्न सक्नेछन् । यससँगै बजारमा कारोबारयोग्य सेयरको आपूर्ति बढ्ने भएकाले लगानीकर्ताको चासोसमेत बढेको छ ।
नेपाल इन्भेस्टर्स फोरमका पूर्वअध्यक्ष छोटेलाल रौनियारले लकइन खुलेपछि बजारले त्यसलाई कसरी ग्रहण गर्छ भन्ने आधारमा बजारको दिशा प्रभावित हुन सक्ने बताए । उनका अनुसार लकइन अवधि समाप्त हुनु लगानीकर्ताका लागि अवसरसँगै चुनौती पनि हो ।
आगामी भदौ मसान्तसम्म लकइन अवधि समाप्त हुने कम्पनीमा भुजुङ हाइड्रोपावर, रिलायन्स स्पिनिङ मिल्स, सूर्यकुण्ड हाइड्रो इलेक्ट्रिक, होटल फरेस्ट इन, रिज लाइन इनर्जी, सुपर खुदी हाइड्रोपावर, पाल्पा सिमेन्ट इन्डस्ट्रिज, अपर लोहोरे खोला हाइड्रोपावर, मनकामना इन्जिनियरिङ हाइड्रोपावर, भागवती हाइड्रोपावर डेभलपमेन्ट, माण्डु हाइड्रोपावर र रिलायबल नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्स रहेका छन् ।
यीमध्ये कतिपय कम्पनीमा हाल कारोबार भइरहेको सेयरको तुलनामा लकइनमा रहेको सेयरको मात्रा निकै ठूलो छ । भुजुङ हाइड्रोपावरमा कारोबारयोग्य सेयर करिब ९ लाख कित्ता रहेकामा ८० लाख कित्ता संस्थापक तथा प्रमोटर सेयर र १० लाख ७० हजार कित्ता म्युचुअल फन्ड तथा अन्य समूहको सेयर लकइनमा रहेको छ ।
त्यस्तै, रिलायन्स स्पिनिङ मिल्समा हाल कारोबारयोग्य सेयर १० लाख ९८ हजार २०० कित्ता रहेको छ भने संस्थापक तथा प्रमोटर समूहको १ करोड ७० लाख ७३ हजार ४०० कित्ता सेयर लकइनमा छ ।
रिलायबल नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्समा पनि ठूलो परिमाणको सेयर लकइनबाट बाहिरिँदैछ । कम्पनीको ३ करोड ६३ लाख ७७ हजार ६०० कित्ता संस्थापक तथा प्रमोटर सेयरसँगै ७ लाख ७१ हजार ५२० कित्ता म्युचुअल फन्ड तथा अन्य समूहको सेयरको लकइन अवधि समाप्त हुँदैछ । यसअनुसार कम्पनीको कुल ३ करोड ७१ लाख ४९ हजार १२० कित्ता सेयर लकइनबाट बाहिरिनेछ ।
पाल्पा सिमेन्ट इन्डस्ट्रिजको ३ करोड कित्ता संस्थापक तथा प्रमोटर सेयर लकइनमा रहेको छ । त्यस्तै, रिलायन्स स्पिनिङ मिल्सको १ करोड ७० लाख ७३ हजार ४०० कित्ता, होटल फरेस्ट इनको १ करोड ६० लाख कित्ता, सुपर खुदी हाइड्रोपावरको १ करोड २४ लाख कित्ता र माण्डु हाइड्रोपावरको १ करोड २० लाख कित्ता संस्थापक तथा प्रमोटर सेयर लकइनमा रहेको छ ।
ठूलो परिमाणमा सेयर कारोबारयोग्य बन्न लागेपछि बजारमा बिक्रीको दबाब बढ्न सक्ने आशंका लगानीकर्ताले गरेका छन् । विशेषगरी संस्थापक तथा ठूला सेयरधनीले लकइन खुलेलगत्तै सेयर बिक्री गर्न थालेमा सम्बन्धित कम्पनीको सेयर आपूर्ति बढेर मूल्यमा दबाब पर्न सक्ने देखिन्छ ।
यद्यपि, लकइन अवधि समाप्त हुँदैमा सबै सेयर तत्काल बजारमा बिक्रीका लागि आउने भने होइन । लकइन खुलेपछि सेयर बिक्री गर्ने वा आफ्नो लगानी कायम राख्ने निर्णय सम्बन्धित सेयरधनीकै हुन्छ । त्यसैले वास्तविक बिक्री चाप कति हुन्छ भन्ने कुरा बजारको माग, सम्बन्धित कम्पनीको वित्तीय अवस्था, सेयर मूल्य तथा ठूला सेयरधनीको लगानी रणनीतिमा निर्भर हुनेछ ।
Read More
