काठमाडौं । इरानले रणनीतिक रूपमा अत्यन्त महत्वपूर्ण मानिने होर्मुज जलडमरूमध्यमा आगामी दुई महिनाभित्र समुद्री शुल्क प्रणाली लागू गर्ने योजना सार्वजनिक गरेको छ। यो निर्णय ६० दिन लामो वार्ता अवधिपछि आएको हो, जुन हालै हस्ताक्षर गरिएको समझदारीपत्रसँग सम्बन्धित रहेको बताइएको छ।
तेहरानले उक्त जलमार्गमा आफ्नो नियन्त्रण रहेको दाबी गर्दै संयुक्त राज्य अमेरिकामाथि ऐतिहासिक विजय हासिल गरेको दाबी गरेको छ। इरानले युरोपेली देशहरूले व्यापारिक जहाजहरूको सुरक्षाका लागि स्थापना गरेको नौसैनिक एस्कर्ट मिसनलाई अस्वीकार्य बताएको छ।
यसैबीच, संयुक्त राज्य अमेरिकाले इरानमाथि लगाइएका प्रतिबन्धहरू हटाएको घोषणा गरेको छ। प्रतिबन्ध हटाइएपछि तेल ट्याङ्करहरू उक्त महत्वपूर्ण जलमार्ग हुँदै पुनः स्वतन्त्र रूपमा आवतजावत गर्न थालेको बताइएको छ।
मध्यपूर्वको विकसित राजनीतिक परिस्थितिबीच इजरायली सञ्चारमाध्यममा आएका रिपोर्टहरूले थप तनाव उत्पन्न गरेका छन्। इजरायलका प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतन्याहूले दक्षिण लेबनानमा “सुरक्षा क्षेत्र” आवश्यक रहेसम्म कायम रहने संकेत दिएका छन्। यो टिप्पणी इजरायली सेनाले सीमावर्ती क्षेत्रमा नियन्त्रणमा राखेको ठूलो भूभागसँग सम्बन्धित रहेको बताइएको छ। साथै, उनले इजरायलको प्रमुख रणनीतिक लक्ष्य इरानलाई आणविक हतियार प्राप्त गर्नबाट रोक्नु रहेको स्पष्ट पारेका छन्।
इरानले भने यस विषयलाई लेबनानको क्षेत्रीय अखण्डतासँग जोड्दै इजरायलले ती क्षेत्रबाट पूर्ण रूपमा फिर्ता हुनुपर्ने माग गरेको छ। साथै, पूर्व अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पलाई हालको परिस्थितिको जिम्मेवार ठहर गरेको दाबी गरिएको छ।
यसैबीच, ट्रम्पले सामाजिक सञ्जालमार्फत सबै पक्षबीच पूर्ण युद्धविरामको आवश्यकता रहेको उल्लेख गर्दै लेबनान, इजरायल र हिज्बुल्लाहबीच वार्ता अघि बढाउन आह्वान गरेका छन्। उनले मध्यपूर्वमा स्थायित्वका लागि सबै पक्षले सहकार्य गर्नुपर्नेमा जोड दिएका छन्।
साथै, इरानका सर्वोच्च नेता आयतोल्लाह मोझतबा खामेनीले संयुक्त राज्य अमेरिका–इरान सम्भावित सम्झौतालाई समर्थन गरेको तथा ट्रम्प पक्षसँग प्रत्यक्ष वार्तालाई अनुमोदन गरेको समाचार सार्वजनिक भएको छ। उनी मार्च महिनादेखि सार्वजनिक रूपमा देखिएका छैनन्, जसले उनको राजनीतिक सक्रियताबारे विभिन्न अनुमानहरू उत्पन्न गरेको छ।
यसैबीच, इजरायलले ड्रोन तथा तोप आक्रमण जारी राखेको बताइएको छ। हिज्बुल्लाहले कफर तेब्नित–अली अल–ताहेर क्षेत्रमा इजरायली सेनामाथि गरिएको आक्रमणको जिम्मा लिएको जनाएको छ।
समग्रमा, यी घटनाक्रमहरूले मध्यपूर्वमा कूटनीतिक तनाव, सैन्य गतिविधि तथा ऊर्जा सुरक्षासम्बन्धी अस्थिरता थप गहिरिँदै गएको संकेत गरेका छन्।
