२०८३ श्रावण १३

नागरिक विरोधपछि शिक्षा र स्वास्थ्य समता शुल्क तत्काल लागू नगर्ने सरकारको निर्णय

काठमाडौँ । नागरिकस्तरबाट चर्को आलोचना र विरोध भएपछि सरकारले शिक्षा समता शुल्क र स्वास्थ्य समता शुल्क तत्काल लागू नगर्ने निर्णय गरेको छ। प्रधानमन्त्री बालेन शाहले मंगलबार सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमार्फत सरकारले हालका लागि यी शुल्क कार्यान्वयन नगर्ने जानकारी दिएका हुन्।

प्रधानमन्त्री शाहले निजी शिक्षा र स्वास्थ्य क्षेत्रमा लगाइएको ३५ प्रतिशत समता कर तत्काल कार्यान्वयन गर्दा सर्वसाधारणमाथि थप आर्थिक भार पर्ने र निराशा बढ्ने देखिएकाले यस्तो निर्णय गरिएको बताएका छन्। उनले अर्थमन्त्री स्वर्णिम वाग्लेसँगको परामर्शपछि शिक्षा र स्वास्थ्य समता शुल्क स्थगित गर्ने निर्णय गरिएको उल्लेख गरेका छन्।

उनका अनुसार समता शुल्कको उद्देश्य दुर्गम तथा पछाडि परेका क्षेत्रका नागरिकलाई गुणस्तरीय शिक्षा र स्वास्थ्य सेवा उपलब्ध गराउनु, दलित, सीमान्तकृत तथा विपन्न बालबालिकालाई सहयोग गर्नु, स्वास्थ्य बीमा विस्तार गर्नु र आवश्यक आर्थिक स्रोत जुटाउनु रहेको थियो।

प्रधानमन्त्री शाहले करको दायरा विस्तार गर्दै अर्थतन्त्रलाई थप व्यवस्थित बनाउने लक्ष्यसहित समता शुल्कको अवधारणा अघि सारिएको भए पनि नागरिक प्रतिक्रियालाई सरकारले गम्भीर रूपमा लिएको बताएका छन्।

उनले नागरिकको हितलाई केन्द्रमा राखेर सरकारले निर्णय गर्ने र आवश्यक परे नीति सुधार तथा परिमार्जन गर्न तयार रहने बताए। नागरिकको माग र सुझावलाई सम्बोधन गर्दै समतामूलक समाज निर्माण गर्ने सरकारको प्रतिबद्धता कायम रहेको उनको भनाइ छ।

Read More

कोलकाताबाट सिधै विराटनगर आइपुग्यो मालवाहक रेल, उद्योगीलाई ढुवानीमा राहत

काठमाडौँ । नेपाल–भारत पारवहन व्यवस्थामा नयाँ चरण सुरु गर्दै तेस्रो मुलुकबाट आयात गरिएको औद्योगिक कच्चा पदार्थ बोकेको मालवाहक रेल पहिलोपटक भारतीय बन्दरगाह कोलकाताबाट सिधै विराटनगर आइपुगेको छ ।

गत शुक्रबार कोलकाताबाट प्रस्थान गरेको रेल सोमबार दिउँसो विराटनगर भन्सार कार्यालयको परिसरमा पुगेको हो । रेलमा मोरङ–सुनसरी औद्योगिक करिडोरस्थित स्वस्तिक आयल उद्योगका लागि आयात गरिएको कच्चा पदार्थ बोकेका ४० फिटका ४० वटा कन्टेनर रहेका थिए ।

कन्टेनरको सुरक्षा र निगरानीका लागि विद्युतीय माल निगरानी प्रणाली जडान गरिएको थियो । यसअघि तेस्रो मुलुकबाट आयात भएका सामान भारतको बथनाहासम्म रेलमार्फत ल्याएर त्यहाँबाट ट्रकमा विराटनगर ल्याउने गरिएको थियो ।

अब भारतीय रेल सिधै विराटनगर भन्सारसम्म आउन थालेपछि ढुवानी प्रक्रिया छिटो, सहज र कम खर्चिलो हुने उद्योगी व्यवसायीले बताएका छन् ।

उद्योग संगठन मोरङका अध्यक्ष नन्दकिशोर राठीले रेलमार्फत ढुवानी सेवा सुरु हुनु पूर्वी नेपालका उद्योगका लागि महत्वपूर्ण उपलब्धि भएको बताए । यसबाट कच्चा पदार्थ आयातको समय र लागत घट्ने तथा उद्योगको प्रतिस्पर्धात्मक क्षमता बढ्ने उनको भनाइ छ ।

उद्योगी सुयश प्याकुरेलका अनुसार कोलकाताबाट विराटनगरसम्म रेलमार्फत सामान करिब २४ घण्टामै आइपुग्ने भएकाले बन्दरगाहमा हुने ढिलाइ, कन्टेनर शुल्क र अतिरिक्त सडक ढुवानी खर्च कम हुनेछ ।

सेवा पूर्ण रूपमा सञ्चालन भएपछि एकैपटक ४५ वटासम्म ४० फिटका कन्टेनर रेलमार्फत विराटनगर ल्याउन सकिने जनाइएको छ ।

नेपाल–भारत पारवहन सम्झौताअनुसार नेपालले तेस्रो मुलुकसँगको व्यापारका लागि भारतका सडक, रेल र जलमार्ग प्रयोग गर्न पाउने व्यवस्था छ । सोही व्यवस्थाअन्तर्गत आवश्यक प्रक्रियागत समन्वय पूरा भएपछि कोलकाताबाट विराटनगरसम्मको रेल ढुवानी सेवा सञ्चालनमा आएको हो ।

Read More

नयाँ सरकारी गाडी किन्न अर्थ मन्त्रालयको पूर्वस्वीकृति अनिवार्य

काठमाडौं। सरकारले चालु आर्थिक वर्षका लागि बजेट कार्यान्वयनसम्बन्धी नयाँ मार्गदर्शन जारी गर्दै नयाँ चारपाङ्ग्रे सरकारी सवारीसाधन खरिदमा कडाइ गरेको छ। अब विनियोजित बजेटबाट नयाँ चारपाङ्ग्रे सवारीसाधन खरिद गर्नुअघि अनिवार्य रूपमा अर्थ मन्त्रालयको पूर्वस्वीकृति लिनुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ। पूर्वस्वीकृतिबिना कुनै पनि सरकारी निकायले नयाँ सवारीसाधन खरिद गर्न नपाउने अर्थ मन्त्रालयले सोमबार जारी गरेको मार्गदर्शनमा उल्लेख छ।

मार्गदर्शनअनुसार वैदेशिक भ्रमणका लागि पनि अर्थ मन्त्रालयको पूर्वसहमति अनिवार्य गरिएको छ। यस्तै, सरकारी स्वामित्वको भवन उपलब्ध नभएको अवस्थामा मात्र मुख्य व्यापारिक केन्द्र वा प्रमुख सडकबाहिर रहेका न्यूनतम पूर्वाधारयुक्त भवन भाडामा लिन पाइने व्यवस्था गरिएको छ। कार्यालय सञ्चालनका लागि उपलब्ध सरकारी भवनलाई पहिलो प्राथमिकतामा प्रयोग गर्नुपर्ने र भाडामा लिइने भवन पूर्ण रूपमा सरकारी प्रयोजनका लागि मात्र प्रयोग गर्नुपर्ने उल्लेख गरिएको छ।

सरकारले प्रशासनिक खर्चमा समेत कडाइ गर्दै पानी, बिजुली, सञ्चार महसुल, घरभाडा, इन्धन, मर्मत, मसलन्द, कार्यालय सामग्री, भत्ता, तालिम, गोष्ठी, सेवा शुल्क तथा भ्रमण खर्चलगायत सबै प्रकारका खर्चमा अधिकतम मितव्ययिता अपनाउन निर्देशन दिएको छ। सार्वजनिक खर्चलाई आवश्यकताअनुसार मात्र उपयोग गर्न र अनावश्यक खर्च नियन्त्रण गर्न मार्गदर्शनले जोड दिएको छ।

सरकारी कोषको प्रभावकारी परिचालनका लागि सबै निकायले मासिक नगद योजना तयार गरी अर्थ मन्त्रालयमा पठाउनुपर्ने व्यवस्था पनि गरिएको छ। नगद प्रवाह व्यवस्थापनका क्रममा एक अर्ब रुपैयाँभन्दा बढीको भुक्तानी गर्नुपर्ने अवस्था आएमा कम्तीमा सात दिनअघि अर्थ मन्त्रालयलाई जानकारी गराउनुपर्नेछ। साथै आयोजना तथा कार्यक्रम कार्यान्वयनका क्रममा उत्पन्न हुन सक्ने वित्तीय जोखिमको पूर्वआकलन गरी त्यसको न्यूनीकरणका उपाय अवलम्बन गर्न पनि निर्देशन दिइएको छ।

अर्थ मन्त्रालयका सचिव डा. घनश्याम उपाध्यायका अनुसार ठूला पूर्वाधार तथा विकास आयोजनाको प्रभावकारी कार्यान्वयन, वित्तीय जोखिम व्यवस्थापन सुदृढीकरण तथा पुँजीगत खर्चमा उल्लेखनीय सुधार ल्याउने उद्देश्यले मार्गदर्शन जारी गरिएको हो। बजेट कार्यान्वयनका क्रममा देखिएका समस्या र चुनौतीबारे राष्ट्रिय योजना आयोग तथा अर्थ मन्त्रालयलाई नियमित जानकारी गराउनुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ। साथै बजेट कार्यान्वयनको प्रगति समीक्षा प्रत्येक दुई महिनामा अर्थ मन्त्रालयले गर्ने जनाएको छ।

Read More

नेप्सेमा उत्साहजनक सुधार, परिसूचक ४१ अंकले उकालो

काठमाडौं। साताको पहिलो कारोबार दिन सोमबार नेपाली सेयर बजारमा सकारात्मक माहोल देखिएको छ। नेप्से परिसूचक उल्लेख्य रूपमा बढ्दै २ हजार ७१९.२४ विन्दुमा पुगेर कारोबार बन्द भएको हो।

यस दिन नेप्से ४१.७० अंकले वृद्धि भएको छ। बजारमा ३४३ वटा कम्पनी तथा धितोपत्रका १ करोड २२ लाख ४५ हजार ३३७ कित्ता सेयर किनबेच भएका छन्। दिनभरको कारोबार रकम रु ५ अर्ब ५१ करोड २६ लाख ८८ हजार ९७९ पुगेको छ।

बजार उकालो लाग्दा केही कम्पनीका लगानीकर्ताले उल्लेख्य लाभ हासिल गरेका छन्। एभरेष्ट कलर लिमिटेडको सेयर मूल्य सबैभन्दा धेरै १४.९७ प्रतिशतले बढेको छ भने रिड्ज लाइन इनर्जीको सेयर मूल्य १४.६४ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ।

त्यस्तै, श्रीनगर एग्रिटेक इन्डस्ट्रिजको सेयर मूल्य १० प्रतिशतले बढेको छ। सोलु हाइड्रोपावर र रिलायन्स स्पिनिङ मिल्सको सेयर मूल्य क्रमशः ९.५६ प्रतिशत र ९.३१ प्रतिशतले उकालो लागेको छ।

कारोबार रकमका आधारमा आँखु खोला जलविद्युत कम्पनी अग्रस्थानमा रह्यो। उक्त कम्पनीको करिब रु २९ करोड बराबरको सेयर कारोबार भएको छ। रिलायन्स स्पिनिङ मिल्सको रु २४ करोड, रिडी पावरको रु २० करोड, कर्पोरेट डेभलपमेन्ट बैंकको रु १९ करोड र नेसनल हाइड्रोपावरको रु १५ करोड बराबरको कारोबार भएको छ।

सोमबार कारोबार भएका कम्पनीमध्ये २३९ वटा स्टकको मूल्य बढेको छ भने ३२ वटाको मूल्य घटेको छ। पाँच वटा कम्पनीको सेयर मूल्यमा कुनै परिवर्तन देखिएन।

बजारका अधिकांश समूहगत उपसूचक सकारात्मक रहे पनि म्युचुअल फन्ड समूह भने सामान्य गिरावटमा रह्यो। म्युचुअल फन्ड उपसूचक ०.०२ प्रतिशतले घटेको छ।

Read More

प्रधानमन्त्री शाहले पुँजी बजारबारे छलफल गर्दै

काठमाडौं । प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालय, सिंहदरबारमा दिउँसो १२ बजे आयोजना हुने छलफलमा पुँजी बजारको वर्तमान अवस्था, धितोपत्र व्यवसायको सुधार, बीमा क्षेत्रको सुदृढीकरण तथा आवश्यक नीतिगत सुधारका विषयमा विस्तृत छलफल हुनेछ।

बैठकमा नेपाल धितोपत्र बोर्ड (सेबोन) का अध्यक्ष गोपाल भट्ट, नेपाल स्टक एक्स्चेन्ज (नेप्से) का अध्यक्ष अमृत लम्साल, स्टक ब्रोकर एशोसिएशन अफ नेपालका अध्यक्ष सागर ढकाल, नासा सेक्युरिटिजका सन्दीप जलान, नेप्सेका पूर्व प्रमुख कार्यकारी अधिकृत सीताराम थपलिया, नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्सका प्रमुख नवराज सिलवाल तथा नागरिक स्टक डिलर कम्पनी लिमिटेडका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत महेश्वर लाल श्रेष्ठ सहभागी हुनेछन्।

त्यसैगरी, प्रिया राज रेग्मी र अम्बिका प्रसाद पौडेल पनि छलफलमा सहभागी हुने कार्यक्रम रहेको छ।

प्रधानमन्त्रीसँग हुने उक्त बैठकमा पुँजी बजारलाई थप व्यवस्थित, पारदर्शी र प्रभावकारी बनाउने उपाय, लगानीकर्ताको विश्वास अभिवृद्धि गर्ने पहल तथा राष्ट्रिय अर्थतन्त्रसँग सम्बन्धित समसामयिक विषयमा सरोकारवालाहरूले सुझाव प्रस्तुत गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

Read More

नेप्सेमा दोहोरो अंकको वृद्धि, आँखु खोला जलविद्युतको कारोबार उच्च

काठमाडौं । साताको अन्तिम कारोबार दिन शुक्रबार सेयर बजार परिसूचक नेप्सेमा उल्लेख्य सुधार देखिएको छ। नेप्से ७९.७४ अंकले उकालो लाग्दै २६७७.५४ विन्दुमा बन्द भएको हो।

शुक्रबार कुल ३३५ कम्पनीका १ करोड ३ लाख ८९ हजार ७७ कित्ता सेयर किनबेच भएका छन्। दिनभरमा ४ अर्ब ५७ करोड ५० लाख ९४ हजार ७२३ रुपैयाँ बराबरको कारोबार भएको छ। अघिल्लो दिन बिहीबारको तुलनामा कारोबार रकम केही बढेको हो। बिहीबार बजारमा ४ अर्ब ५६ करोड रुपैयाँ बराबरको कारोबार भएको थियो। यसअघि बुधबार पनि नेप्से सकारात्मक दिशामा बन्द भएको थियो।

कारोबार भएका कम्पनीमध्ये अधिकांशको सेयर मूल्य बढेको छ। शुक्रबार २५९ कम्पनीको मूल्य वृद्धि हुँदा १३ कम्पनीको घटेको छ भने दुई कम्पनीको मूल्यमा कुनै परिवर्तन भएन।

कारोबार रकमका आधारमा आँखु खोला जलविद्युत कम्पनी सबैभन्दा अगाडि रह्यो। उक्त कम्पनीको २२ करोड रुपैयाँभन्दा बढीको सेयर कारोबार भएको छ। कर्पोरेट डेभलपमेन्ट बैंकको १७ करोड रुपैयाँ बराबरको कारोबार हुँदा रिलायन्स स्पिनिङ मिल्स र रिडी पावरको क्रमशः १५/१५ करोड रुपैयाँ बराबरको सेयर कारोबार भएको छ। नगदी ग्रुप पावरको पनि १४ करोड रुपैयाँ बराबरको कारोबार भएको छ।

शुक्रबारको बजारमा म्युचुअल फन्डबाहेक सबै समूहका उपसूचक सकारात्मक देखिएका छन्। म्यानुफ्याक्चरिङ एन्ड प्रोसेसिङ समूहको उपसूचक ४.६० प्रतिशतले बढेको छ भने हाइड्रोपावर समूह ४.५८ प्रतिशत र इन्भेस्टमेन्ट समूह ४.१२ प्रतिशतले उकालो लागेको छ।

कम्पनीगत रूपमा श्रीनगर एग्रिटेक इन्डस्ट्रिजको सेयर मूल्य सकारात्मक सर्किट तहमा पुगेको छ। अर्कोतर्फ आत्मनिर्भर लघुवित्त वित्तीय संस्थाका लगानीकर्ताले सबैभन्दा बढी नोक्सानी व्यहोरेका छन्। उक्त कम्पनीको सेयर मूल्य १५ प्रतिशतले घटेको छ।

Read More

वर्षाका कारण सडक अवरुद्ध

काठमाडौं । लगातारको वर्षासँगै देशका विभिन्न राजमार्गमा पहिरो, ढुङ्गा खस्ने र हिलो जम्ने घटनाले यातायात सेवा प्रभावित भएको छ। केही सडक पूर्ण रूपमा अवरुद्ध भएका छन् भने केही सडकमा सुरक्षा सतर्कताका लागि निश्चित समय सवारी आवागमनमा रोक लगाइएको छ।

नेपाल प्रहरीका अनुसार मकवानपुरको बकैया गाउँपालिका–११ घट्टेपाखास्थित कान्तिलोकपथमा बुधबार साँझ पहिरो खसेर अवरुद्ध भएको सडक आज बिहानदेखि पुनः सञ्चालनमा आएको छ। पहिरो हटाउने काम सम्पन्न भएपछि उक्त सडकमा सवारीसाधन नियमित रूपमा चल्न थालेका हुन्।

वर्षायाममा बाढी र पहिरोको जोखिम उच्च रहेकाले काभ्रेपलाञ्चोक–सिन्धुली जोड्ने खुर्कोट–नेपालथोक–कटुन्जेबेँसी हुँदै सञ्चालन हुने बिपी राजमार्गमा दैनिक बेलुका ६ बजेदेखि बिहान ४ बजेसम्म सबै प्रकारका सवारीसाधन सञ्चालनमा रोक लगाइएको छ। यस्तै, मकवानपुरस्थित कान्तिलोकपथमा पनि बेलुका ५ बजेदेखि बिहान ५ बजेसम्म सवारी आवागमन बन्द गर्ने व्यवस्था लागू गरिएको प्रहरीले जनाएको छ।

यता, इलाम नगरपालिका–९ राजदुवाली क्षेत्रमा पर्ने मेची राजमार्ग हिलोका कारण पूर्ण रूपमा अवरुद्ध भएको छ। यात्रुलाई वैकल्पिक मार्ग प्रयोग गर्न आग्रह गरिएको छ। अर्घाखाँचीको पाणिनि गाउँपालिका–२ अन्तर्गत सालझन्डी–ढोरपाटन सडकखण्डमा ढुङ्गा खसेपछि उक्त सडक पनि पूर्ण रूपमा बन्द भएको छ।

त्यसैगरी, सिन्धुपाल्चोकको

Read More

प्रि–ओपनमै नेप्से उकालो, परिसूचक १४ अंकभन्दा बढी बढ्यो

काठमाडौं। साताको कारोबारको अन्तिम दिन बिहीबार प्रि–ओपन सेसनमै नेप्से परिसूचक दोहोरो अंकले बढेको छ। कारोबार सुरु हुनुअघि नै नेप्से १४.९६ अंकले उकालो लाग्दै २६०५.२६ विन्दुमा पुगेको हो।

प्रि–ओपन सेसनमा ७४ वटा स्क्रिप्सको २४ हजार ७२४ कित्ता सेयर कारोबार भएको छ। यस अवधिमा कुल १ करोड १८ लाख ६८ हजार ५१९ रुपैयाँ बराबरको सेयर किनबेच भएको छ।

कारोबारमा आएका ७४ स्टकमध्ये ४० वटाको मूल्य बढेको छ भने २३ वटाको मूल्य घटेको छ। यस्तै, २ वटा स्टकको मूल्यमा भने कुनै परिवर्तन देखिएको छैन।

Read More

सप्तकोसीमा बढ्यो पानीको बहाव, कोसी ब्यारेजमा सतर्कता संकेत जारी

काठमाडौं। लगातार वर्षाका कारण सप्तकोसी नदीमा पानीको बहाव तीव्र रूपमा बढेको छ। पछिल्लो मापनअनुसार सुनसरीस्थित कोसी ब्यारेजमा पानीको बहाव १ लाख ६३ हजार २३० क्युसेक पुगेको छ। बहाव बढेपछि सम्भावित जोखिम व्यवस्थापनका लागि ब्यारेजका ५६ मध्ये २१ वटा ढोका खोलिएका छन्।

कोसी ब्यारेज नियन्त्रण कक्षका अनुसार पानीको बहाव १ लाख ५० हजार क्युसेकभन्दा माथि पुगेपछि जोखिम संकेतस्वरूप रातो बत्ती बाल्ने र रातो झण्डा फहराउने गरिन्छ। पछिल्लो अवस्थापछि कोसी क्षेत्रमा उच्च सतर्कता अपनाइएको छ।

पूर्वी नेपालका पहाडी तथा तराई क्षेत्रमा वर्षा जारी रहेकाले सप्तकोसीमा पानीको सतह अझै बढ्न सक्ने अनुमान गरिएको छ। नदीको बहाव बढ्दा कोसी आसपासका क्षेत्रहरूमा डुबान, कटान र तटीय जोखिम बढ्न सक्ने भएकाले स्थानीय बासिन्दालाई सतर्क रहन आग्रह गरिएको छ।

सप्तकोसीमा तमोर, अरुण, सुनकोसी, दूधकोसी, तामाकोसी, भोटेकोसी र इन्द्रावती नदीको पानी मिसिन्छ। यी सहायक नदीहरूको जलाधार क्षेत्रमा हुने वर्षाले सप्तकोसीको बहावमा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्ने गर्छ।

मनसुन अवधिमा कोसी ब्यारेजको जलस्तर र ढोका सञ्चालनलाई विशेष निगरानीमा राखिन्छ। नेपालका नदी आसपासका क्षेत्रसँगै भारतको सीमावर्ती भूभागमा समेत प्रभाव पार्न सक्ने भएकाले सप्तकोसीको अवस्थालाई दुवै देशले चासोका साथ हेर्ने गरेका छन्।

Read More

नेप्से १४ अंकले बढ्यो, कारोबार रकम घट्यो

काठमाडौं । बुधबार सेयर बजारमा दोहोरो अंकको सुधार देखिएको छ। यस दिन नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से) परिसूचक १४ अंकले बढेर २,५९०.२९ विन्दुमा पुगेको छ।

अघिल्लो दिन मंगलबार नेप्से ६.११ अंकले बढेर २,५७६.२९ विन्दुमा पुगेको थियो भने सोमबार ३०.६० अंकले घटेर २,५७०.१८ विन्दुमा कायम भएको थियो।

नेप्से बढे पनि कारोबार रकम भने अघिल्लो दिनको तुलनामा घटेको छ। बुधबार ३६२ वटा कम्पनीका ८४ लाख ७३ हजार १६ कित्ता सेयर ४ अर्ब १७ करोड ३ लाख ९८ हजार रुपैयाँ बराबरमा कारोबार भएका छन्। मंगलबार ८ अर्ब ४१ करोड र सोमबार ७ अर्ब ४६ करोड रुपैयाँ बराबरको कारोबार भएको थियो।

बजार बढे पनि कुनै पनि कम्पनीको सेयर मूल्य सकारात्मक सर्किट लेभलमा पुगेन। कारोबार रकमका आधारमा हिमालयन बैंक डिबेन्चर २०८३ शीर्ष स्थानमा रह्यो, जसको करिब ४४ करोड रुपैयाँ बराबरको कारोबार भयो।

बुधबार कारोबार भएका १९५ वटा कम्पनीको सेयर मूल्य बढेको छ भने ६० वटाको घटेको छ। १९ वटा कम्पनीको मूल्य स्थिर रह्यो। इन्भेस्टमेन्ट समूहको उपसूचकबाहेक अन्य सबै समूहका उपसूचक सकारात्मक देखिएका छन्।

Read More