काठमाडौं। भोटेकोशी नदीमा आएको विनाशकारी बाढीपछि प्रभावित क्षेत्रमा खोज तथा उद्धार कार्यलाई तीव्र पारिएको छ । बुधबार साँझसम्म बाढी प्रभावित क्षेत्रबाट ११ हजार ९९३ जनाको उद्धार गरिएको छ भने ४ हजार २१६ जना अझै सम्पर्कविहीन रहेको राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले जनाएको छ । बाढीमा परी हालसम्म १ हजार २०४ जनाको मृत्यु भएको छ ।
बाढीपछि राहत तथा उद्धारसँगै सम्पर्कविहीन नागरिकको खोजीलाई उच्च प्राथमिकताका साथ अघि बढाइएको प्राधिकरणले जनाएको छ । प्रभावित क्षेत्रमा नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी बल नेपालका ठूलो सङ्ख्यामा सुरक्षाकर्मी परिचालन भएका छन् । प्राधिकरणका प्रवक्ता शान्ति महतका अनुसार नदी किनार, बाढी प्रभावित बस्ती, सडक तथा पहिरो प्रभावित क्षेत्रमा खोजी कार्य जारी छ ।
बाढीका कारण कतिपय स्थानमा सडक तथा भौतिक संरचना क्षतिग्रस्त भएकाले उद्धार तथा खोजी कार्य चुनौतीपूर्ण बनेको प्राधिकरणले जनाएको छ । रसुवा, नुवाकोट, धादिङ, गोरखा, नवलपरासी पूर्व, नवलपरासी पश्चिम, तनहुँ र चितवनलगायत जिल्ला बाढीबाट प्रभावित भएका छन् ।
बाढीपछि उद्धार तथा क्षतिको अवस्था
| विवरण | सङ्ख्या |
|---|---|
| उद्धार गरिएका व्यक्ति | ११ हजार ९९३ |
| अझै सम्पर्कविहीन | ४ हजार २१६ |
| बाढीमा मृत्यु हुने | १ हजार २०४ |
| परिचालित सुरक्षाकर्मी | २१ हजार ३१४ |
| नेपाली सेनाका सुरक्षाकर्मी | ९ हजार १९९ |
| नेपाल प्रहरीका सुरक्षाकर्मी | ७ हजार ९१२ |
| सशस्त्र प्रहरी बल नेपालका सुरक्षाकर्मी | ४ हजार २०३ |
प्राधिकरणका अनुसार हालसम्म रसुवामा ११५, नुवाकोटमा १५५, धादिङमा ६०, गोरखामा ६९, नवलपरासी पूर्वमा २१७, नवलपरासी पश्चिममा २०२, तनहुँमा ३८ र चितवनमा ३४८ जनाको शव फेला परेको छ ।
जिल्लागत रूपमा फेला परेका शव
| जिल्ला | फेला परेका शव |
|---|---|
| रसुवा | ११५ |
| नुवाकोट | १५५ |
| धादिङ | ६० |
| गोरखा | ६९ |
| नवलपरासी पूर्व | २१७ |
| नवलपरासी पश्चिम | २०२ |
| तनहुँ | ३८ |
| चितवन | ३४८ |
विपद्को समयमा नेपाली सेनाले हवाई उद्धारलाई उच्च प्राथमिकताका साथ सञ्चालन गरिरहेको छ । सेनाले हालसम्म ४ हजार ९१ नेपाली र २७३ विदेशी नागरिकको हवाई उद्धार गरेको छ । खोज तथा उद्धारका क्रममा नेपाली सेनाले हालसम्म ६९० पटक हवाई उडान गरेको छ भने बुधबार मात्रै ८० वटा हवाई उडान गरेको प्राधिकरणले जनाएको छ । निजी क्षेत्रबाट पनि २९ वटा हवाई उडानमार्फत उद्धार तथा राहत कार्यमा सहयोग गरिएको छ ।
हवाई उद्धार तथा उडानको अवस्था
| विवरण | सङ्ख्या |
|---|---|
| हवाई उद्धार गरिएका नेपाली | ४ हजार ९१ |
| हवाई उद्धार गरिएका विदेशी | २७३ |
| कुल हवाई उद्धार | ४ हजार ३६४ |
| नेपाली सेनाका कुल हवाई उडान | ६९० |
| बुधबार गरिएको हवाई उडान | ८० |
| निजी क्षेत्रका हवाई उडान | २९ |
दुर्गम तथा सडक सम्पर्क विच्छेद भएका स्थानमा हवाई माध्यमबाट उद्धार तथा राहत सामग्री पुर्याउने काम भइरहेको छ । बाढीपछि विभिन्न क्षेत्रका नागरिक सम्पर्कविहीन रहेको विवरण प्राधिकरणले सार्वजनिक गरेको छ ।
सम्पर्कविहीनको विवरण
| समूह/क्षेत्र | सम्पर्कविहीन |
|---|---|
| नेपाली सेना | ४५ |
| नेपाल प्रहरी | २५ |
| सशस्त्र प्रहरी बल नेपाल | १३ |
| भन्सार कार्यालय | १४ |
| अध्यागमन कार्यालय | ३ |
| रसुवा | करिब ८६५ |
| नुवाकोट | १ हजार ५५८ |
| विदेशी नागरिक | ५८३ |
| पर्यटकसँग गएका नेपाली | १६४ |
| जलविद्युत् आयोजनामा कार्यरत | करिब ९०० |
| लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्ज | ३ |
| क्वारेन्टिइन कार्यालय | ३ |
| जनप्रतिनिधि | ७ |
| स्थानीय तह वा मातहतका कर्मचारी | ३२ |
| निजी विद्यालय | १ |
बाढी प्रभावित नागरिकका लागि सरकारले राहत तथा उद्धार कार्यलाई निरन्तरता दिएको छ । प्रभावित क्षेत्रमा खाद्यान्न, गैरखाद्य सामग्री, औषधि तथा स्वास्थ्य सामग्री पठाउने काम जारी रहेको छ । सडक सम्पर्क विच्छेद भएका तथा दुर्गम क्षेत्रमा हवाई माध्यमबाट समेत आवश्यक राहत सामग्री पुर्याउने प्रयास भइरहेको छ ।
बाढीका कारण ठूलो मानवीय तथा भौतिक क्षति हुनुका साथै हजारौँ नागरिक अझै सम्पर्कविहीन रहेकाले खोज तथा उद्धार कार्यलाई थप प्रभावकारी बनाइएको छ । प्रभावित क्षेत्रमा राहत, स्वास्थ्य सेवा तथा अत्यावश्यक सामग्रीको पहुँच विस्तारलाई प्राथमिकतामा राखिएको प्राधिकरणले जनाएको छ ।
बाढीले एकैपटक ठूलो मानवीय तथा भौतिक क्षति पुर्याएपछि राज्यका सुरक्षा निकाय, स्थानीय तह तथा विभिन्न सरकारी तथा सम्बन्धित निकाय निरन्तर उद्धार र राहत कार्यमा सक्रिय छन् । सम्पर्कविहीनको सङ्ख्या ठूलो रहेकाले खोजी कार्यलाई अझै तीव्र पारिएको प्राधिकरणले जनाएको छ ।
