काठमाडौं । हिन्दु महिलाहरूको प्रमुख धार्मिक तथा सांस्कृतिक पर्व हरितालिका तीज आज देशभर मनाइँदैछ। भाद्र शुक्ल तृतीयाका दिन मनाइने तीजमा महिलाहरूले व्रत बसेर भगवान् शिव र देवी पार्वतीको पूजा–आराधना गर्छन्। पशुपतिनाथलगायत देशभरका शिवालयमा बिहानैदेखि दर्शन र पूजाका लागि भक्तजनको चहलपहल बढेको छ।
धार्मिक मान्यताअनुसार तीजको व्रतले सुख, शान्ति, सौभाग्य तथा पारिवारिक कल्याण प्राप्त हुने विश्वास गरिन्छ। विवाहित महिलाहरूले दाम्पत्य जीवन सुखी रहोस् भन्ने कामना गर्दै व्रत बस्छन् भने अविवाहित महिलाहरूले योग्य जीवनसाथीको कामनाका लागि उपासना गर्ने परम्परा छ।
पार्वतीको तपस्यासँग जोडिएको तीजको कथा
पौराणिक कथाअनुसार देवी पार्वती भगवान् शिवलाई पति बनाउन चाहन्थिन्। तर उनका पिता हिमालयले उनको इच्छाविपरीत विष्णुसँग विवाह गराउने तयारी गरेपछि पार्वतीका साथीहरूले उनलाई सुरक्षित स्थानमा लगे। त्यहाँ उनले कठोर तपस्या गर्दै शिवको आराधना गरिन् र अन्ततः शिवलाई पति रूपमा प्राप्त गरेको धार्मिक विश्वास छ।
साथीहरूले पार्वतीलाई लुकाएर राखेको प्रसंगसँग ‘हरितालिका’ नाम जोडिएको मानिन्छ। यही घटनाको स्मरणमा भाद्र शुक्ल तृतीयाका दिन तीजको व्रत बस्ने परम्परा सुरु भएको धर्मशास्त्रका जानकारहरू बताउँछन्।
तीज धार्मिक अनुष्ठानमा मात्र सीमित छैन। महिलाहरू भेला भएर गीत–संगीत तथा नृत्यमा सहभागी हुने, भेटघाट गर्ने र एकअर्कासँग शुभकामना साटासाट गर्ने भएकाले यो नेपाली समाजको महत्वपूर्ण सांस्कृतिक पर्वसमेत बनेको छ।
तीज पर्वको अवसरमा सरकारले आज महिला कर्मचारीका लागि बिदा दिएको छ।
