काठमाडौँ । प्रमुख तेल उत्पादक राष्ट्रहरूको समूह ओपेक प्लसले आगामी जुन महिनादेखि कच्चा तेल उत्पादनमा सामान्य वृद्धि गर्ने सहमति गरेको छ। वैश्विक ऊर्जा बजारमा देखिएको अस्थिरता व्यवस्थापन गर्ने उद्देश्यसहित गरिएको यस निर्णयलाई आपूर्ति सन्तुलन कायम राख्ने प्रयासका रूपमा लिइएको छ।
भर्चुअल माध्यमबाट सम्पन्न बैठकपछि जारी संयुक्त सहमतिअनुसार साउदी अरेबिया, रुस, इराक, कुवेत, काजाखस्तान, अल्जेरिया र ओमानले दैनिक करिब एक लाख ८८ हजार ब्यारेल उत्पादन बढाउने निर्णय गरेका छन्।
यद्यपि, विश्लेषकहरूले यस कदमलाई सीमित प्रभावकारी मानिरहेका छन्, किनभने मध्यपूर्वमा बढ्दो तनाव र विशेषगरी होर्मुज जलडमरूमध्यमा देखिएको अवरोधका कारण आपूर्ति शृंखलामा पहिले नै दबाब सिर्जना भएको छ। सो मार्गबाट विश्वको ठूलो हिस्सा—करिब २० प्रतिशत तेल तथा ग्यास आपूर्ति—ढुवानी हुँदै आएको छ। हालको अवरोधका कारण लाखौँ ब्यारेल तेल अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा पुग्न नसकेको उल्लेख छ, जसले विश्वव्यापी ऊर्जा आपूर्तिमा चुनौती थपेको छ।
यसैबीच, क्षेत्रीय ऊर्जा समीकरणमा परिवर्तन ल्याउँदै संयुक्त अरब इमिरेट्स ओपेक संरचनाबाट अलग भएको छ, जसले संगठनको दीर्घकालीन संरचनामा प्रभाव पार्ने अनुमान गरिएको छ। ओपेकले विश्वको करिब ४० प्रतिशत कच्चा तेल उत्पादन गर्दै आएको छ भने रुस ‘ओपेक प्लस’ सहकार्य ढाँचामार्फत यस प्रणालीसँग आबद्ध छ।
नयाँ व्यवस्थाअनुसार सदस्य राष्ट्रहरूले बजार अवस्थाको निरन्तर मूल्याङ्कन गर्ने र मासिक रूपमा समीक्षा बैठक बस्ने सहमति गरेका छन्। आगामी बैठक जुन ७ मा हुने तय गरिएको छ, जहाँ उत्पादन नीति र बजार समायोजनबारे थप निर्णय लिइनेछ।
होर्मुज क्षेत्रमा देखिएको अवरोध र क्षेत्रीय राजनीतिक तनावबीच ऊर्जा बजारमा स्थिरता कायम राख्ने उद्देश्यसहित ओपेक प्लसको पछिल्लो निर्णय आएको मानिएको छ।
