काठमाडौँ । नेपालमा विद्युतीय सवारीसाधनप्रतिको आकर्षण बढ्दै जाँदा वीरगञ्ज नाका हुँदै हुने ईभी आयातमा उल्लेखनीय वृद्धि भएको छ। चालु आर्थिक वर्षको पहिलो १० महिनामा मात्र रु चार अर्ब दुई करोडभन्दा बढी मूल्यका विद्युतीय सवारीसाधन नेपाल भित्रिएका छन्, जुन गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिको तुलनामा १४३.६० प्रतिशतले बढी हो।
वीरगञ्ज भन्सार कार्यालयका अनुसार चालु आवको १० महिनामा १५ हजार २७१ वटा विभिन्न प्रकारका विद्युतीय सवारीसाधन आयात भएका छन्। अघिल्लो आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा नौ हजार ४२ वटा ईभी आयात भएका थिए। यसले विद्युतीय सवारी बजारमा तीव्र विस्तार भइरहेको संकेत गर्छ।
विद्युतीय सवारीसाधन आयातको तुलनात्मक अवस्था (१० महिना)
| सूचक | गत आव | चालु आव | परिवर्तन |
| कुल आयात मूल्य | रु १.६५ अर्ब | रु ४.०२ अर्ब | +१४३.६०% |
| कुल आयात संख्या | ९,०४२ | १५,२७१ | +६८.९% |
| राजस्व सङ्कलन | रु ८१.४७ करोड | उल्लेखनीय वृद्धि | — |
| ५१–१०० किलोवाट ईभी कार/जीप/भ्यान संख्या | ६ | ६५७ | +१०,८५०% |
| ५१–१०० किलोवाट ईभी कार/जीप/भ्यान मूल्य | रु २.०६ करोड | रु १.८७ अर्ब | अत्यधिक वृद्धि |
| सवारीबाट राजस्व | रु १.१९ अर्ब | — | |
| विद्युतीय मोटरसाइकल/स्कुटर संख्या | ४,८३४ | ८,८६७ | +८३.४% |
| विद्युतीय मोटरसाइकल/स्कुटर मूल्य | रु ६०.९६ करोड | रु १.१७ अर्ब | +९२% |
| विद्युतीय मोटरसाइकल/स्कुटरबाट राजस्व | रु २०.१५ करोड | रु ३८.५५ करोड | +९१.३% |
तथ्याङ्कले मध्यम क्षमताका विद्युतीय कार, जीप र भ्यानको माग उल्लेखनीय रूपमा बढेको देखाएको छ। ५१ देखि १०० किलोवाट क्षमताका सवारीको आयात संख्या एक वर्षमै छ वटाबाट ६५७ वटामा पुगेको छ। यस्ता सवारीको आयात मूल्य रु दुई करोडको हाराहारीबाट बढेर रु एक अर्ब ८७ करोड पुगेको छ।
दुईपाङ्ग्रे विद्युतीय सवारीको बजार विस्तार
विद्युतीय मोटरसाइकल तथा स्कुटरको आयात पनि निरन्तर उकालो लागेको छ। चालु आवको १० महिनामा आठ हजार ८६७ वटा यस्ता सवारी नेपाल भित्रिएका छन्। अघिल्लो वर्षको तुलनामा संख्या र मूल्य दुवैमा करिब दोब्बर वृद्धि देखिएको छ।
समग्र सवारीसाधन तथा पार्टपुर्जा आयातमा पनि उच्च वृद्धि
विद्युतीय सवारीसाधनको वृद्धिसँगै समग्र सवारीसाधन तथा तिनका पार्टपुर्जाको आयात कारोबार पनि विस्तार भएको छ। चालु आर्थिक वर्षको पहिलो १० महिनामा वीरगञ्ज नाका हुँदै रु ३१ अर्ब ३१ करोड बराबरका सवारीसाधन तथा पार्टपुर्जा आयात भएका छन्।
यो रकम गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिको तुलनामा रु ९ अर्ब ६५ करोड बढी हो, जसले ४४.५८ प्रतिशत वृद्धिदर देखाउँछ। यद्यपि विद्युतीय सवारीको आयात बढिरहेका बेला परम्परागत इन्धनबाट चल्ने निजी सवारीको आयातमा भने केही कमी आएको देखिन्छ।
समग्र सवारीसाधन तथा पार्टपुर्जा आयातको तुलनात्मक अवस्था (१० महिना)
| सूचक | गत आव | चालु आव | परिवर्तन |
| कुल सवारीसाधन तथा पार्टपुर्जा आयात मूल्य | रु २१.६६ अर्ब | रु ३१.३१ अर्ब | +४४.५८% |
| पेट्रोल/डिजेल जीप, कार र भ्यान संख्या | ८५५ | ६२८ | -२६.५% |
| पेट्रोल/डिजेल जीप, कार र भ्यान मूल्य | रु १.८१ अर्ब | रु १.२५ अर्ब | -३०.९% |
| पेट्रोल/डिजेल जीप, कार र भ्यानबाट राजस्व | रु ३.१७ अर्ब | — | |
| अन-एसेम्बल्ड मोटरसाइकल संख्या | ५१,४२३ | — | |
| अन-एसेम्बल्ड मोटरसाइकल मूल्य | रु ५.२१ अर्ब | रु ७.३२ अर्ब | +४०.५% |
| अन-एसेम्बल्ड मोटरसाइकलबाट राजस्व | रु ७.०९ अर्ब | — |
बजारको बदलिँदो प्रवृत्ति
वीरगञ्ज भन्सारको तथ्याङ्कले नेपाली सवारी बजार क्रमशः विद्युतीकरणतर्फ उन्मुख भइरहेको देखाउँछ। एकातिर विद्युतीय कार, स्कुटर र मोटरसाइकलको आयात तीव्र गतिमा बढिरहेको छ भने अर्कोतर्फ पेट्रोल तथा डिजेलबाट चल्ने केही श्रेणीका सवारीको आयात घट्दो अवस्थामा छ।
सञ्चालन खर्चमा बचत, सरकारी नीतिगत सहुलियत तथा बढ्दो चार्जिङ पूर्वाधारका कारण विद्युतीय सवारीप्रति उपभोक्ताको रुचि बढेको अनुमान गर्न सकिन्छ। साथै, मोटरसाइकल तथा तिनका पार्टपुर्जाको उच्च आयातले दुईपाङ्ग्रे सवारीको बजार अझै सशक्त रहेको संकेत दिएको छ।
समग्र तथ्याङ्कले वीरगञ्ज नाकाले नेपालको सवारीसाधन आयात व्यापारमा अझै प्रमुख भूमिका निर्वाह गरिरहेको र विद्युतीय सवारी क्षेत्र आगामी वर्षहरूमा अझ तीव्र गतिले विस्तार हुने सम्भावना रहेको देखाएको छ।
