काठमाडौं । भारतीय पक्षले गुणस्तर परीक्षणलगायत विभिन्न प्राविधिक कारण देखाउँदै नेपाली चिया निर्यातमा निरन्तर अवरोध सिर्जना गरेपछि इलामका चिया उद्योगहरू सोमबारदेखि पूर्ण रूपमा बन्द भएका छन्।
करिब डेढ महिनादेखि भारततर्फ चिया निकासी अवरुद्ध रहँदा उत्पादन बजारसम्म पुग्न नसकेको र गोदाममै थन्किएको चिया बिग्रने जोखिम बढेपछि उद्योग बन्द गर्न बाध्य भएको व्यवसायीहरूले बताएका छन्।
उद्योगीका अनुसार पहाडी क्षेत्रमा सञ्चालित अर्थोडक्स चिया उद्योगहरू आजदेखि नै बन्द गरिएका छन् भने तराईका सीटीसी चिया उद्योगहरू आगामी असार ४ गतेदेखि बन्द हुने नेपाल चिया उत्पादक संघका वरिष्ठ उपाध्यक्ष शिवकुमार गुप्ताले जानकारी दिएका छन्।
संघका तथ्यांकअनुसार इलाम मा वार्षिक करिब ६५ लाख किलो र झापा मा वार्षिक करिब २ करोड किलो चिया उत्पादन हुँदै आएको छ। तर, यी उत्पादनमध्ये करिब ९० प्रतिशत बजार भारतमा निर्भर रहेकाले निर्यात अवरुद्ध हुँदा उद्योग गम्भीर संकटमा परेका छन्।
उद्योगीहरूले सरकारबाट निर्यात सहजीकरणका लागि प्रभावकारी कूटनीतिक पहल नदेखिएको भन्दै असन्तुष्टि व्यक्त गरेका छन्। उनीहरूको भनाइमा, दीर्घकालीन रूपमा भारत–केन्द्रित बजार निर्भरता र वैकल्पिक बजार विकासमा कमजोरीले उद्योगलाई निरन्तर जोखिममा राखेको छ।
हालको अवस्था केवल व्यापारिक अवरोध मात्र नभई नेपालको चिया उद्योग संरचना, बजार निर्भरता र नीतिगत समन्वयको कमजोरी उजागर गर्ने गम्भीर संकेतका रूपमा विश्लेषण गरिएको छ।
