काठमाडौं । लामो समयदेखि चर्चामा रहेको बागलुङको ८२८ मेगावाट क्षमताको उत्तरगङ्गा जलाशययुक्त जलविद्युत् आयोजना निर्माणको बाटो थप स्पष्ट भएको छ। विद्युत् विकास विभागले आयोजनाका लागि उत्पादन अनुमतिपत्र जारी गरेसँगै आयोजनाको निर्माणसम्बन्धी प्रक्रिया अघि बढ्ने भएको हो।
विभागले साउन २० गते उत्तरगङ्गा पावर कम्पनीलाई आयोजनाको उत्पादन अनुमतिपत्र प्रदान गरेको हो। विद्युत् विकास विभागका सूचना अधिकारी बद्री कुइँकेलका अनुसार ८२८ मेगावाट क्षमताको आयोजनाले उत्पादन अनुमतिपत्र पाएको छ। विसं २०६१ देखि चर्चामा रहेको यो आयोजना पछिल्लो निर्णयसँगै कार्यान्वयनको चरणमा प्रवेश गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
आयोजनाको विस्तृत परियोजना प्रतिवेदन (डीपीआर) अनुसार बागलुङको ढोरपाटन नगरपालिकास्थित ढोरपाटन उपत्यकामा उत्तरगङ्गा नदीको पानी जम्मा गरी निसीखोलातर्फ पठाएर विद्युत् उत्पादन गरिनेछ। यसका लागि उत्तरगङ्गा नदीमा अग्लो बाँध निर्माण गरी जलाशय तयार गरिनेछ।
जलाशयमा संकलित पानी करिब ६.५१ किलोमिटर लामो मुख्य सुरुङमार्फत निसीखोलातर्फ मोडिनेछ। यसअघि आयोजनाको पानी भेरीतर्फ लैजाने कि निसीखोलामा फर्काउने भन्ने विषयमा लामो समयदेखि विवाद रहँदै आएको थियो। पछिल्लो स्वीकृत संरचनाअनुसार भने उत्तरगङ्गाको पानी निसीखोलामा फर्काएर विद्युत् उत्पादन गर्ने निश्चित भएको छ।
उत्तरगङ्गा आयोजनाको वातावरणीय प्रभाव मूल्याङ्कन (ईआईए) प्रतिवेदन २०८० माघ २ गते नै स्वीकृत भइसकेको थियो। उक्त प्रतिवेदनले पनि उत्तरगङ्गाको पानी निसीखोलातर्फ फर्काएर विद्युत् उत्पादन गर्ने संरचनालाई नै अघि बढाउने निष्कर्ष निकालेको थियो।
सरकारले उत्तरगङ्गासँगै अन्य ठूला जलविद्युत् आयोजनाको निर्माण प्रक्रिया पनि अघि बढाउने तयारी गरेको छ। चालु आर्थिक वर्षमा १ हजार ६१ मेगावाटको माथिल्लो अरुण, २१० मेगावाटको चैनपुर सेती, ९९ मेगावाटको तामाकोशी–५ र ७७ मेगावाटको घुन्साखोला आयोजनाको वित्तीय व्यवस्थापन गरी ठेक्का प्रक्रिया अगाडि बढाउने सरकारी योजना छ।
