२०८३ असार १०

लेबनानमा युद्धविरामबीच इजरायली आक्रमण तीव्र, कूटनीतिक वार्ता संकटमा

काठमाडौं ।  लेबनानमा लागू भएको युद्धविरामबीच पनि इजरायली सेनाले जारी राखेको हवाई तथा ड्रोन आक्रमणमा कम्तीमा ३२ जनाको मृत्यु भएको छ। पछिल्ला घटनाक्रमले स्विट्जरल्याण्डमा हुने तय भएको अमेरिका–इरान कूटनीतिक वार्तामाथि समेत गम्भीर असर पर्ने संकेत देखिएको छ।

यसै सन्दर्भमा अघिल्लो हप्ता भएको समझदारीलाई थप मजबुत बनाउने उद्देश्यसहित आइतबार स्विट्जरल्याण्डको बर्गेनस्टकमा अमेरिका र इरानबीच अर्को चरणको वार्ता हुँदैछ। पाकिस्तानको विदेश मन्त्रालयका अनुसार यस वार्तामा अमेरिका र इरानका प्रतिनिधिसँगै मध्यस्थकर्ताका रूपमा पाकिस्तान र कतार पनि सहभागी हुनेछन्।

तर, शुक्रबारदेखि लागू युद्धविरामको उल्लङ्घन गर्दै इजरायलले दक्षिणी लेबनानमा निरन्तर बमबारी गरेपछि वार्ताको वातावरण तनावग्रस्त बनेको छ। इरानले लेबनानमा पूर्ण युद्धविरामलाई नै कूटनीतिक प्रक्रियाको मुख्य आधारका रूपमा लिएको बताइएको छ।

लेबनानको नागरिक सुरक्षा निकायका अनुसार शनिबार नाबातिए जिल्लामा भएको आक्रमणमा १६ जनाको मृत्यु र १२ जना घाइते भएका छन्। टायर जिल्लाको बरिश गाउँमा एउटै परिवारका चार सदस्यको ज्यान गएको छ भने पश्चिमी बेकाको सोहमोरमा भएको आक्रमणमा चार जनाको मृत्यु भएको छ। सिडोन जिल्लाको कनारितमा भएको आक्रमणमा सात जनाको मृत्यु र १३ जना घाइते भएको स्वास्थ्य मन्त्रालयले जनाएको छ।

कफर रेमान क्षेत्रमा भएको अर्को आक्रमणमा एक लेबनानी सैनिकको मृत्यु भएको छ। लेबनानी सेनाले यसलाई देशको स्थिरता बिथोल्ने प्रयास भन्दै कडा निन्दा गरेको छ। स्वास्थ्य मन्त्रालयका अनुसार मार्च २ देखि हालसम्म इजरायली आक्रमणमा ४,०५७ जनाको मृत्यु र १२,१२१ जना घाइते भएका छन्।

यसैबीच, हिजबुल्लाहले नाबातिए क्षेत्रमा अघि बढ्न खोजेका इजरायली सेनालाई लक्षित गरी आक्रमण गरेको जनाएको छ। इजरायली सेनाले भने हिजबुल्लाहले ५० भन्दा बढी क्षेप्यास्त्र प्रहार गरी युद्धविराम उल्लङ्घन गरेको आरोप लगाएको छ। पछिल्ला घटनासँगै युद्धविराम सम्झौतापछि पाँचौँ इजरायली सैनिकको मृत्यु भएको दाबी गरिएको छ।

अमेरिकी विदेश मन्त्रालयका अनुसार इजरायल र लेबनानबीच आगामी जुन २३ र २५ मा वासिङ्टन डिसीमा नयाँ चरणको शान्ति वार्ता हुने तय भएको छ। अमेरिकी विदेशमन्त्री एन्टोनी ब्लिन्केनले लेबनानी राष्ट्रपति जोसेफ आउनसँगको छलफलमा उक्त वार्ता हिंसा अन्त्य र आर्थिक पुनरुत्थानका लागि निर्णायक हुने बताएका छन्।

तर, वार्तामा हिजबुल्लाहलाई समावेश नगरिनुले दीर्घकालीन शान्ति प्रक्रियामाथि प्रश्न उठाएको छ। हिजबुल्लाहका सांसद अली फैयादले इजरायली सेना लेबनानी भूमिमा रहुन्जेल कुनै पनि युद्धविराम स्वीकार्य नहुने स्पष्ट पारेका छन्।