काठमाडौं । चीनको तिब्बत क्षेत्रबाट आएको भीषण हिमपहिरो तथा त्यसपछि भोटेकोशी–त्रिशूली नदीमा आएको बाढीमा परी मृत्यु हुनेको संख्या १७५ पुगेको छ । नेपालस्थित नेपाली दूतावास स्रोतका अनुसार २८ देशका ४७६ जना अझै बेपत्ता छन् ।
सरकारले बुधबार सार्वजनिक गरेको पछिल्लो विवरणअनुसार खोज तथा उद्धार अभियान जारी रहेकाले मृतक र बेपत्ताको संख्या अझै बढ्न सक्ने जनाएको छ । प्रभावित क्षेत्रमा खोज तथा उद्धार, सुरक्षित स्थानमा स्थानान्तरण र राहत वितरणलाई सरकारले प्राथमिकतामा राखेको छ ।
राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरण (एनडीआरआरएमए) का अनुसार रसुवामा शव फेला पर्ने क्रम जारी रहेकाले मृतकको संख्या बढिरहेको छ । फेला परेका शवको पहिचान गर्ने कामसमेत भइरहेको छ ।
प्राधिकरणका प्रारम्भिक विवरणअनुसार नेपाली सेनाका ४४, नेपाल प्रहरीका २८ र सशस्त्र प्रहरी बलका १३ जना सुरक्षाकर्मी अझै सम्पर्कविहीन छन् । नेपाल पर्यटन बोर्डको प्रारम्भिक तथ्यांकअनुसार ४६६ विदेशी र ११३ नेपाली गरी ५७९ यात्रुको अवस्था अझै अज्ञात छ । त्यसमध्ये रसुवाको टिमुरेबाट ९४ नेपाली र २९ विदेशी गरी १२३ जनालाई हेलिकोप्टरमार्फत सुरक्षित उद्धार गरिएको छ ।
तिब्बतको रसुवागढी नाकाबाट करिब २० किलोमिटर उत्तरपूर्वमा रहेको ल्हेन्दे खोलामा हिमनदी वा बरफको चट्टान खसेपछि ठूलो परिमाणमा माटो र ढुंगा मिसिएको बाढी आएको प्रारम्भिक निष्कर्ष छ । भोटेकोशी हुँदै रसुवागढी, टिमुरे र स्याफ्रुबेँसी पार गरेर त्रिशूली नदीमा मिसिएको बाढीले रसुवा, नुवाकोट, धादिङ, गोरखा र चितवनका नदी तटीय क्षेत्रमा ठूलो क्षति पुर्याएको छ ।
हालसम्म ३५ वटा मोटरेबल पुल, ४५ वटा झोलुङ्गे पुल र करिब ४० किलोमिटर कालोपत्रे सडक क्षतिग्रस्त भएको पुष्टि भएको छ । जलविद्युत् आयोजना, घर तथा अन्य पूर्वाधारमा भएको क्षतिको विस्तृत विवरण संकलन भइरहेको सरकारले जनाएको छ ।
प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयका अनुसार नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी बलले रातभर स्थलगत उद्धार अभियान सञ्चालन गरेका छन् । सैन्य तथा निजी क्षेत्रका हेलिकोप्टर परिचालन गरी टिमुरे र स्याफ्रुबेँसीमा फसेका नागरिकको उद्धारलाई तीव्र पारिएको छ ।
जिल्ला अस्पतालदेखि काठमाडौंका प्रमुख अस्पतालसम्म चिकित्सकीय टोली परिचालन गरिएको छ । घाइतेको उपचार तथा प्रभावितका लागि अस्थायी आश्रय, खाद्यान्न, स्वच्छ खानेपानी र औषधिको व्यवस्था नेपाली सेनाका ब्यारेक तथा अन्य सुरक्षित स्थानमा गरिएको छ ।
भारतद्वारा राहत सहयोग
विपद्पछि भारतले तत्काल मानवीय सहायता उपलब्ध गराएको छ । नेपालका लागि भारतीय राजदूत नवीन श्रीवास्तवले संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयनमन्त्री खड्गराज अधिकारीलाई १० टन राहत सामग्री हस्तान्तरण गरेका छन् ।
भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहसँग टेलिफोन संवाद गर्दै घटनाप्रति दुःख व्यक्त गर्नुका साथै आवश्यक मानवीय सहयोगका लागि भारत तयार रहेको बताएका छन् । भारतीय विदेशमन्त्री एस. जयशंकरले पनि भारतबाट मानवीय सहायता तथा चिकित्सकीय सामग्री काठमाडौं पुगेको र दुवै देशबीच समन्वय जारी रहेको जानकारी दिएका छन् ।
