काठमाडौं । पछिल्लो २४ घण्टामा देशका विभिन्न स्थानमा वर्षाको मात्रा उल्लेख्य रूपमा बढेको छ। पाल्पादेखि लुम्बिनीका तराई क्षेत्रसम्म भारी वर्षा भएपछि नदी तथा खोलामा जलसतह बढ्ने र पहाडी क्षेत्रमा पहिरो तथा गेग्रान बहावको जोखिम बढेको छ। मौसम पूर्वानुमानअनुसार आगामी दिनमा पनि वर्षाको क्रम जारी रहने देखिएको छ।
जल तथा मौसम विज्ञान विभागका अनुसार सबैभन्दा धेरै पाल्पाको गल्ड्याङगढीमा १५५ मिलिमिटर वर्षा मापन भएको छ। रूपन्देहीको भगवानपुरमा १५३, कपिलवस्तु र अर्घाखाँचीमा १४५ तथा दाङको कोइलावासमा १०२ मिलिमिटर वर्षा भएको छ। तनहुँ र स्याङ्जामा पनि करिब १०० मिलिमिटर वर्षा भएको छ।
मनसुनी वायुसँगै भारतको ओडिसा र आन्ध्र प्रदेश हुँदै उत्तर–पश्चिमतर्फ सर्दै गरेको गहिरो न्यूनचापीय प्रणालीको प्रभावले वर्षा भइरहेको विभागले जनाएको छ। लुम्बिनी, गण्डकी, बागमती र कोशी प्रदेशका धेरै क्षेत्रमा यसको प्रभाव देखिएको छ।
मौसमविद्का अनुसार आगामी २४ घण्टामा पनि वर्षाको प्रकृति यस्तै रहने सम्भावना छ। लुम्बिनीका तराई क्षेत्र, विशेषगरी पाल्पा र कपिलवस्तुमा भारी वर्षाको सम्भावना रहेकाले नदी किनारमा रहेका बस्तीलाई सतर्क रहन आग्रह गरिएको छ।
बाढी र पहिरोको जोखिम बढ्यो
शुक्रबार र शनिबार राति भारीदेखि अति भारी वर्षाको सम्भावना रहेकाले नारायणी, पश्चिम राप्ती, बबई तथा काठमाडौं उपत्यकाका खोलामा जलसतह बढ्न सक्ने जोखिम छ। नदी तटीय क्षेत्र र भिरालो जमिनमा बसोबास गर्नेहरूलाई विशेष सावधानी अपनाउन आग्रह गरिएको छ।
राजमार्गमा यात्रा गर्न सावधानी
सम्भावित बाढी र पहिरोलाई ध्यानमा राख्दै विभिन्न जिल्लामा स्थानीय प्रशासनले पूर्वसावधानीका उपाय अपनाएका छन्। कास्की, दाङ र इलाममा रातिको समयमा सवारी सञ्चालनमा रोक लगाइएको छ। कान्ति लोकपथ अवरुद्ध भइसकेको छ भने नारायणगढ–मुग्लिनलगायत पहाडी सडकमा अत्यावश्यकबाहेक यात्रा नगर्न आग्रह गरिएको छ।
अघिल्लो बाढीका कारण कमजोर बनेका पहाडी भूभागमा थप वर्षाले जोखिम बढाएको छ। सम्भावित दुर्घटना रोक्न काभ्रे, मकवानपुर, गुल्मी, खोटाङ र नवलपरासीलगायतका केही स्थानीय तहले दुई दिनका लागि विद्यालय बन्द गरेका छन्।
सहरी क्षेत्रमा डुबानको जोखिम
काठमाडौं उपत्यकामा ५० देखि १०० मिलिमिटरसम्म वर्षा हुँदा कमजोर ढल निकास र नदी किनारका संरचनाका कारण बागमती, विष्णुमती, धोबीखोला, मनहरा, हनुमन्ते तथा नक्खु आसपास डुबान हुन सक्ने जोखिम रहन्छ।
तराई तथा भित्रीमधेसमा १०० मिलिमिटरभन्दा बढी वर्षाले तल्लो तटीय क्षेत्र र राजमार्ग आसपासका खोलामा बाढीको जोखिम बढाउन सक्छ। २०० मिलिमिटरभन्दा बढी वर्षा भए ठूला नदीमा बाढी तथा पहाडी सडकमा व्यापक अवरोधको जोखिम थप गम्भीर हुने मौसमविद्हरूको भनाइ छ।
यसैबीच, विपद् पूर्वसूचना प्रणालीलाई थप प्रभावकारी बनाउँदै सरकारले ठूला नदीको बाढी पूर्वानुमान अवधि ३ दिनबाट ५ दिन पुर्याएको छ। साना खोलामा आकस्मिक बाढीको सूचना पनि ४८ घण्टाअघि उपलब्ध गराउने प्रणाली प्रयोगमा ल्याइएको छ।
