काठमाडौँ । पूर्वी कङ्गोमा इबोला भाइरसको प्रकोप घोषणा भएको एक महिनाभन्दा कम अवधिमै मृतक संख्या १०० नाघेको छ। स्वास्थ्य अधिकारीहरूले सार्वजनिक गरेको पछिल्लो विवरणअनुसार सङ्क्रमण तीव्र रूपमा फैलिरहेको देखिएको छ भने वास्तविक प्रभावितको संख्या अझै बढी हुन सक्ने चिन्ता व्यक्त गरिएको छ।
स्थानीय स्वास्थ्य निकायका अनुसार आइतबारसम्म ५५० जनामा इबोला सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ। तीमध्ये १०१ जनाको मृत्यु भएको छ भने १९ जना उपचारपछि निको भएका छन्। यो तथ्याङ्क सोमबार सार्वजनिक गरिएको पछिल्लो अवस्था प्रतिवेदनमा उल्लेख गरिएको हो।
अधिकारीहरूका अनुसार रोग फैलिन थालेको केही सातापछि मात्रै प्रकोपको औपचारिक पुष्टि भएकाले नियन्त्रण तथा रोकथामका प्रयासमा थप जटिलता उत्पन्न भएको छ। प्रारम्भिक चरणमै प्रभावकारी निगरानी र हस्तक्षेप हुन नसक्दा सङ्क्रमण विस्तार हुन पुगेको बताइएको छ।
प्रभावित क्षेत्रमा स्वास्थ्यकर्मीहरूले स्थानीय बासिन्दाबाट विरोध र आक्रोशपूर्ण प्रतिक्रिया सामना गर्नुपरेको छ। साथै स्वास्थ्यकर्मीमाथि आक्रमणका घटना र विभिन्न सशस्त्र समूहको सक्रियताले नियन्त्रण अभियानलाई गम्भीर चुनौती दिएको अधिकारीहरूको भनाइ छ। जनविश्वासको कमीका कारण परीक्षण, उपचार तथा सम्पर्क पहिचान (कन्ट्याक्ट ट्रेसिङ) सम्बन्धी कार्यसमेत प्रभावित बनेको छ।
स्वास्थ्य विज्ञहरूले आधिकारिक तथ्याङ्कले वास्तविक अवस्थाको पूर्ण चित्रण नगर्न सक्ने चेतावनी दिएका छन्। दुर्गम क्षेत्र, कमजोर स्वास्थ्य पहुँच र असुरक्षित सुरक्षा अवस्थाका कारण धेरै सङ्क्रमित व्यक्ति पहिचानबाहिर रहेको आशङ्का गरिएको छ। यसले महामारी थप फैलिने जोखिम बढाएको विज्ञहरूको भनाइ छ।
यसपटकको प्रकोप दुर्लभ ‘बुन्डिबुग्यो’ प्रकारको इबोला भाइरसका कारण फैलिएको हो। यो प्रकार कङ्गोमा विगतमा बढी देखिने ‘जाइर’ प्रकारभन्दा फरक रहेको स्वास्थ्य अधिकारीहरूले बताएका छन्। जाइर प्रकारका लागि खोप तथा उपचार उपलब्ध भए पनि बुन्डिबुग्यो प्रकारविरुद्ध हालसम्म कुनै स्वीकृत खोप वा विशेष उपचार विकसित भइसकेको छैन।
विश्लेषकहरूका अनुसार लामो समयदेखि जारी सशस्त्र द्वन्द्व, कमजोर स्वास्थ्य पूर्वाधार र सरकारी निकायप्रतिको सीमित जनविश्वासका कारण कङ्गोमा इबोला नियन्त्रण अभियान बारम्बार चुनौतीपूर्ण बन्दै आएको छ। वर्तमान प्रकोपमा पनि यिनै कारणहरूले नियन्त्रण प्रयासलाई गम्भीर रूपमा प्रभावित गरिरहेको देखिएको छ।
