काठमाडौं । जापानको केन्द्रीय बैंक ‘बैंक अफ जापान’ (बीओजे) ले मौद्रिक नीतिमा कडाइ गर्दै नीतिगत ब्याजदरलाई ३१ वर्षयताकै उच्च स्तरमा पुर्याएको छ। मंगलबार सम्पन्न दुई दिने मौद्रिक नीति बैठकले अल्पकालीन ब्याजदर ०.७५ प्रतिशतबाट बढाएर १.० प्रतिशत कायम गर्ने निर्णय गरेको हो।
यो दर सन् १९९५ यताकै उच्च भएको बताइएको छ। बैंकले बढ्दो मुद्रास्फीति नियन्त्रण गर्ने र कमजोर बन्दै गएको जापानी येनलाई समर्थन दिने उद्देश्यले यस्तो कदम चालिएको स्पष्ट पारेको छ।
गभर्नर काजुओ उएडा स्वास्थ्य कारणले बैठकमा अनुपस्थित रहे पनि बोर्ड सदस्यहरूले सर्वसम्मत रूपमा ब्याजदर बढाउने निर्णय गरेका हुन्। सन् २०२४ मार्चमा नकारात्मक ब्याजदर नीति अन्त्य गरेयता यो पाँचौँ पटकको दर वृद्धि हो।
यसअघि सन् २०२५ डिसेम्बरमा अन्तिम पटक ब्याजदर समायोजन गरिएको थियो। बैंकले सार्वजनिक गरेको विज्ञप्तिमा कच्चा तेलको मूल्य वृद्धिले उत्पादन लागत बढाउँदै उपभोक्ता मूल्यमा थप दबाब सिर्जना गर्ने जोखिम देखिएको उल्लेख गरिएको छ।
बीओजेका अनुसार आधारभूत मुद्रास्फीति बैंकको २ प्रतिशत लक्ष्यभन्दा माथि रहने सम्भावना बढेपछि नीतिगत कडाइ आवश्यक भएको हो। आगामी दिनमा आर्थिक अवस्था, मूल्यवृद्धि र वित्तीय बजारको विकासअनुसार थप ब्याजदर वृद्धि गर्न सकिने संकेत पनि बैंकले दिएको छ।
यसैबीच, बैंकले सरकारी ऋणपत्र खरिदमा क्रमिक कटौती गर्ने नीति निरन्तर राख्ने निर्णय गरेको छ। दीर्घकालीन ब्याजदरमा देखिएको उतारचढावलाई ध्यानमा राख्दै सन् २०२७ मार्चसम्म हालको गति कायम राखिने र त्यसपछि मात्र कटौतीको दर घटाइने बताइएको छ।
बीओजेले सन् २०२४ अगस्टदेखि नै मासिक ऋणपत्र खरिदमा कटौती सुरु गरिसकेको छ, जसलाई मौद्रिक नीतिको सामान्यीकरणतर्फको चरणका रूपमा लिइएको छ।
बैठकपछि आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा उपगभर्नर सिनिची उचिडाले अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा देखिएका भूराजनीतिक र आपूर्ति शृंखला सम्बन्धी अनिश्चितता कायमै रहेको बताएका छन्। उनले कच्चा तेलको मूल्य वृद्धिले विभिन्न क्षेत्रमा लागत बढाएर महँगी थप चर्किन सक्ने जोखिम रहेको उल्लेख गर्दै २ प्रतिशत मुद्रास्फीति लक्ष्य हासिल गर्न कडाइयुक्त मौद्रिक नीति आवश्यक रहने बताएका छन्।
