२०८३ श्रावण १५

जिबी राई खोइ ? सुशासनको नारामाथि सबैभन्दा ठूलो प्रश्न, आखिर जिबीलाई कसले जोगाइरहेको छ ?

काठमाडौँ । सहकारी ठगी प्रकरणका मुख्य अभियुक्त मानिने जिबी राई अझै फरार रहँदा सरकारको कार्यक्षमता मात्र होइन, राजनीतिक जवाफदेहितामाथिसमेत गम्भीर प्रश्न उठ्न थालेका छन्।

अर्बौं रुपैयाँ बचतकर्ताको जोखिममा पर्दा पनि राज्य संयन्त्रले ठोस परिणाम दिन नसकेको भन्दै पीडितहरूको आक्रोश दिनप्रतिदिन चुलिँदै गएको छ।

सहकारीमार्फत संकलित रकम हिनामिना भएको आरोपमा खोजी भइरहेका जीबी राई अझै पक्राउ नपर्नु अहिलेको सबैभन्दा ठूलो आर्थिक–राजनीतिक विवाद बनेको छ। वर्षौंदेखि अनुसन्धान, समिति र सरकारी प्रतिबद्धता दोहोरिँदै आए पनि नतिजा शून्य हुँदा पीडितहरू सडकमा उत्रिन बाध्य भएका छन्।

पीडितहरूको आरोप छ-राज्यसँग सम्पूर्ण कानुनी र प्रशासनिक शक्ति हुँदा पनि मुख्य अभियुक्तलाई पक्राउ गर्न नसक्नु केवल असक्षमता होइन, गम्भीर राजनीतिक संरक्षण वा उदासीनताको संकेत हो।

यसबीच राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) पनि प्रश्नको घेरामा परेको छ। पार्टी सभापति रवि लामिछाने र जिबी राईबीच विगतको व्यावसायिक सम्बन्ध सार्वजनिक भइसकेपछि, सहकारी प्रकरणमा रास्वपाको मौनता र भूमिका अझ चर्को बहसको विषय बनेको छ।

आलोचकहरू भन्छन्, सुशासन र पारदर्शिताको नारा लिएर उदाएको राजनीतिक शक्तिले यस्तो संवेदनशील मुद्दामा अझ कडा र स्पष्ट अडान लिनुपर्ने थियो। तर, जिबी राई पक्राउबारे ठोस दबाब नदेखिनु “राजनीतिक संरक्षण वा मौन सहमति” हो कि भन्ने प्रश्नसमेत उठ्न थालेको छ।

देशभर सहकारी, लघुवित्त र वित्तीय संस्थाबाट पीडित बनेका हजारौं नागरिकको एउटै आवाज छ—“हाम्रो पैसा कहाँ गयो ? जिम्मेवार को हो ? र जिबी राई कहिले पक्राउ पर्छन् ?”

विश्लेषकहरूका अनुसार यो प्रकरण केवल आर्थिक अपराध होइन, राज्यको नियमन, राजनीतिक इच्छाशक्ति र शक्ति संरचनाको विश्वसनीयतामाथिको कठोर परीक्षा बनेको छ।
तर प्रश्न अझै उस्तै छ, आखिर जिबी राईलाई कसले जोगाइरहेको छ ?

Read More

बेइजिङमा नेपाल-चीन कूटनीति सक्रिय, मन्त्री खनालले गरे उच्चस्तरीय भेटवार्ता

काठमाडौँ । चीन भ्रमणमा रहेका परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनालले सोमबार बेइजिङमा चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टी (सीपीसी) केन्द्रीय समितिको अन्तर्राष्ट्रिय विभागका प्रमुख लिउ हाईसिङसँग भेटवार्ता गरेका छन्।

भेटमा नेपाल–चीन सम्बन्ध, साझा हितका विषय र द्विपक्षीय सहकार्यलाई थप विस्तार गर्ने सम्भावनाबारे छलफल भएको परराष्ट्र मन्त्रालय स्रोतले जनाएको छ। दुवै पक्षले दुई देशबीचको परम्परागत मित्रतालाई अझ सुदृढ बनाउने र विभिन्न क्षेत्रमा सहकार्य बढाउने विषयमा विचार आदानप्रदान गरेका थिए।

परराष्ट्रमन्त्री खनालको भ्रमणका क्रममा चिनियाँ विदेशमन्त्री वाङ यीले उनको सम्मानमा बेइजिङमा विशेष रात्रिभोजको आयोजना गरेका छन्। सो अवसरमा नेपाल–चीनबीचको कूटनीतिक सम्बन्ध, आर्थिक साझेदारी तथा विकास सहकार्यका विविध आयाममा थप छलफल हुने अपेक्षा गरिएको छ।

परराष्ट्रमन्त्री खनालको चीन भ्रमणलाई दुई देशबीचको सम्बन्धलाई नयाँ गति दिने तथा पारस्परिक सहकार्यलाई अझ बलियो बनाउने अवसरका रूपमा हेरिएको छ।

Read More

कर्णाली प्रदेश सरकारद्वारा आगामी आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को बजेट स्वीकृत

काठमाडौँ ।  कर्णाली प्रदेश सरकारले आगामी आर्थिक वर्ष २०८३/८४ का लागि तयार गरिएको बजेट प्रदेश मन्त्रिपरिषद्बाट स्वीकृत गरेको छ।

सोमबार अपराह्न बसेको मन्त्रिपरिषद् बैठकले आगामी आर्थिक वर्षको बजेट स्वीकृत गरेको सरकारका प्रवक्ता विनोदकुमार शाहले जानकारी दिए।

उनका अनुसार कर्णाली प्रदेश आर्थिक विधेयक २०८३ तथा कर्णाली प्रदेश विनियोजन विधेयक २०८३ लाई प्रदेशसभामा पेस गर्न स्वीकृति प्रदान गरिएको छ।

बजेट स्वीकृत भएसँगै अब उक्त बजेट प्रदेशसभा बैठकमा प्रस्तुत गरिनेछ।

Read More

नेपाल–भारत सीमा व्यवस्थापनका विषयमा कञ्चनपुरमा उच्चस्तरीय छलफल, सहकार्य सुदृढ गर्ने लक्ष्य

काठमाडौँ ।  कञ्चनपुरमा नेपाल–भारत सीमाक्षेत्रमा देखिएका विभिन्न विषयहरूको समाधान तथा समन्वयलाई थप प्रभावकारी बनाउने उद्देश्यले दुवै देशका उच्चस्तरीय अधिकारीबीच महेन्द्रनगरमा छलफल भइरहेको छ। महेन्द्रनगरस्थित होटल ओपेरामा जारी उक्त बैठकमा सीमा व्यवस्थापन, सुरक्षा व्यवस्था, आवतजावतलाई सहज बनाउने प्रक्रिया, सीमा स्तम्भहरूको अवस्था तथा अन्य आपसी सरोकारका विषयमा विस्तृत छलफल भइरहेको छ।

कञ्चनपुर जिल्लास्थित उक्त बैठकमा नेपाल र भारतका सुरक्षा निकाय तथा प्रशासनिक तहका उच्च अधिकारीहरूको सहभागिता रहेको छ।

छलफलमा विशेषगरी सीमावर्ती क्षेत्रमा देखिएका व्यावहारिक समस्या समाधान गर्ने उपाय, सीमा व्यवस्थापनलाई थप व्यवस्थित र प्रभावकारी बनाउने उपाय, तथा दुवै देशबीचको समन्वय र सहकार्यलाई अझ सुदृढ बनाउने विषयमा केन्द्रित गरिएको छ। साथै, सीमाक्षेत्रमा बसोबास गर्ने नागरिकहरूको आवतजावतलाई सुरक्षित, सहज र व्यवस्थित बनाउने उपायहरूबारे पनि विचार–विमर्श भइरहेको छ।

महेन्द्रनगरस्थित होटल ओपेरामा भइरहेको यो उच्चस्तरीय बैठकले सीमाक्षेत्रका समस्याहरूलाई आपसी समझदारी र संस्थागत संयन्त्रमार्फत समाधान गर्ने लक्ष्य लिएको छ। यस किसिमका नियमित छलफलहरूले नेपाल र भारतबीचको दीर्घकालीन सहकार्य तथा सीमा व्यवस्थापनलाई अझ प्रभावकारी बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।

Read More

अतिरिक्त शुल्क माग भए प्रमाणसहित ११५१ मा उजुरी गर्न मन्त्री श्रेष्ठको आग्रह

काठमाडौँ ।  ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइमन्त्री विराजभक्त श्रेष्ठले मन्त्रालय तथा मातहतका निकायबाट सेवा लिने क्रममा तोकिएको शुल्कभन्दा बढी रकम माग गरिएमा प्रमाणसहित तत्काल हटलाइन नम्बर ११५१ मा जानकारी गराउन सेवाग्राहीलाई आग्रह गरेका छन् ।

पदभार ग्रहणपछि मन्त्री श्रेष्ठले गुनासो सुनुवाइ र शीघ्र समाधानलाई प्रमुख प्राथमिकतामा राख्दै मन्त्रालय र मातहतका निकायमा सेवा प्रवाहलाई थप प्रभावकारी, पारदर्शी र जवाफदेही बनाउन निर्देशन दिएका छन् ।

विद्युत् सेवासम्बन्धी गुनासो संकलन र समाधानका लागि सञ्चालनमा रहेको हटलाइन ११५१ लाई थप सक्रिय बनाइएको मन्त्रालयले जनाएको छ । मन्त्री श्रेष्ठले कार्यभार सम्हालेको चैत १३ गतेयता उक्त हटलाइनमार्फत १३ हजार ८८ वटा गुनासोको समाधान गरिएको छ ।

ती गुनासोमध्ये विद्युत् अवरोध (नो लाइट), ट्रान्सफर्मर बिग्रिनु, पोल तथा मिटरको अभाव, तथा भूमिगत विद्युत् जडानजस्ता समस्या प्रमुख रहेका छन् । मन्त्रालयले यस्ता समस्या छिटो समाधान गर्दै सेवाग्राहीलाई सहज सेवा उपलब्ध गराउनेतर्फ ध्यान केन्द्रित गरेको जनाएको छ ।

त्यस्तै, संघीय तथा प्रदेश सांसदहरूले संसद्को शून्य र विशेष समयमा उठाउने ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइसम्बन्धी गुनासोलाई समेत तत्काल सम्बोधन गर्ने व्यवस्था मिलाइएको छ ।

सुशासन र सेवा प्रवाह सुधारका लागि मन्त्रालयले सुशासन (व्यवस्थापन तथा सञ्चालन) ऐन, २०६४ बमोजिम ‘सुशासन एकाइ’ गठन गरी सञ्चालनमा ल्याएको छ । उक्त एकाइमार्फत कर्मचारीको कार्यसम्पादन, जिम्मेवारी निर्वाह, कानुनी समयसीमा पालना तथा सेवा प्रवाहको प्रभावकारिताको नियमित अनुगमन र मूल्यांकन भइरहेको छ ।

साथै, सरकारी स्रोत–साधनको उपयोग, कार्यसम्पादन सूचकको कार्यान्वयन तथा काम समयमै सम्पन्न भए–नभएको विषयमा समेत निरन्तर निगरानी राखिएको मन्त्रालयले जनाएको छ । मन्त्रालयले ‘डेलिभरीमा आधारित शासन प्रणाली’लाई प्राथमिकतामा राख्दै सेवा सुधार, गुनासो व्यवस्थापन र उत्तरदायित्व अभिवृद्धिमा जोड दिएको छ ।

Read More

काठमाडौँ महानगरको नीति तथा कार्यक्रममाथि आजदेखि छलफल सुरु

काठमाडौँ । काठमाडौँ महानगरपालिकाले आगामी आर्थिक वर्ष २०८३/०८४ का लागि प्रस्तुत गरेको नीति तथा कार्यक्रममाथि आजदेखि नगरसभामा छलफल सुरु भएको छ।

महानगरपालिकाकी कार्यवाहक प्रमुख सुनिता डङ्गोलले आइतबार राष्ट्रिय सभागृहमा आयोजित नगरसभाको १९औँ अधिवेशन बैठकमा नीति तथा कार्यक्रम प्रस्तुत गरेकी थिइन्। महानगरले विभिन्न ११ क्षेत्रमा केन्द्रित १०१ बुँदे नीति तथा कार्यक्रम सार्वजनिक गरेको हो।

प्रस्तुत नीति तथा कार्यक्रममा महानगरपालिकाको दीर्घकालीन सोच, उद्देश्य तथा योजनालाई निरन्तरता दिँदै चालु आर्थिक वर्ष २०८२/०८३ मा सम्पन्न हुन बाँकी रहेका बहुवर्षीय कार्यक्रमलाई समेत समेटिएको छ।

नीति तथा कार्यक्रम कार्यान्वयनका लागि सबै सरोकारवालाको सक्रिय सहभागिता आवश्यक रहेको उल्लेख गर्दै कार्यवाहक प्रमुख डङ्गोलले अन्तरसरकारी समन्वय र साझेदारीमार्फत मात्रै निर्धारित लक्ष्य हासिल गर्न सकिने बताइन्।

महानगरको नीति तथा कार्यक्रममा सुशासन तथा शासकीय व्यवस्थापन, सामाजिक विकास, शिक्षा, युवा तथा खेलकुद, प्रविधिमैत्री स्वास्थ्य सेवा, वातावरण तथा सरसफाइ, राजस्व परिचालन, सहरी योजना, पूर्वाधार तथा सहरी विकास, सम्पदा, संस्कृति तथा पर्यटन, सञ्चार तथा सूचना प्रविधि तथा उपभोक्ता हित संरक्षणलगायतका विषयलाई प्राथमिकता दिइएको छ।

Read More

भारतको अवरोधपछि नेपाली चिया निर्यात संकट गहिरिँदा इलामका उद्योग बन्द, सरकारको कूटनीतिक भूमिकाप्रति प्रश्न

काठमाडौं । भारतीय पक्षले गुणस्तर परीक्षणलगायत विभिन्न प्राविधिक कारण देखाउँदै नेपाली चिया निर्यातमा निरन्तर अवरोध सिर्जना गरेपछि इलामका चिया उद्योगहरू सोमबारदेखि पूर्ण रूपमा बन्द भएका छन्।

करिब डेढ महिनादेखि भारततर्फ चिया निकासी अवरुद्ध रहँदा उत्पादन बजारसम्म पुग्न नसकेको र गोदाममै थन्किएको चिया बिग्रने जोखिम बढेपछि उद्योग बन्द गर्न बाध्य भएको व्यवसायीहरूले बताएका छन्।

उद्योगीका अनुसार पहाडी क्षेत्रमा सञ्चालित अर्थोडक्स चिया उद्योगहरू आजदेखि नै बन्द गरिएका छन् भने तराईका सीटीसी चिया उद्योगहरू आगामी असार ४ गतेदेखि बन्द हुने नेपाल चिया उत्पादक संघका वरिष्ठ उपाध्यक्ष शिवकुमार गुप्ताले जानकारी दिएका छन्।

संघका तथ्यांकअनुसार इलाम मा वार्षिक करिब ६५ लाख किलो र झापा मा वार्षिक करिब २ करोड किलो चिया उत्पादन हुँदै आएको छ। तर, यी उत्पादनमध्ये करिब ९० प्रतिशत बजार भारतमा निर्भर रहेकाले निर्यात अवरुद्ध हुँदा उद्योग गम्भीर संकटमा परेका छन्।

उद्योगीहरूले सरकारबाट निर्यात सहजीकरणका लागि प्रभावकारी कूटनीतिक पहल नदेखिएको भन्दै असन्तुष्टि व्यक्त गरेका छन्। उनीहरूको भनाइमा, दीर्घकालीन रूपमा भारत–केन्द्रित बजार निर्भरता र वैकल्पिक बजार विकासमा कमजोरीले उद्योगलाई निरन्तर जोखिममा राखेको छ।

हालको अवस्था केवल व्यापारिक अवरोध मात्र नभई नेपालको चिया उद्योग संरचना, बजार निर्भरता र नीतिगत समन्वयको कमजोरी उजागर गर्ने गम्भीर संकेतका रूपमा विश्लेषण गरिएको छ।

Read More

सेयर बजारको प्रि-ओपन सेसनमा नेप्सेमा सामान्य गिरावट

काठमाडौं । सेयर कारोबार साताको पहिलो दिन सोमबार प्रि-ओपन सेसनमा नेप्से परिसूचक सामान्य अंकले घट्दै बन्द भएको छ।

यस अवधिमा नेप्से परिसूचक ३.६० अंकले घटेर २,७२०.४३ विन्दुमा कायम भएको छ।

प्रि-ओपन सेसनमा ५८ वटा कम्पनीका कुल ३३ हजार ९७ कित्ता सेयर २१ करोड ७ लाख ७८ हजार ३१३ रुपैयाँ बराबरमा कारोबार भएका छन्।

रोबार भएका स्टकहरूमध्ये २३ वटाको मूल्य बढेको छ भने ३१ वटाको घटेको छ। बाँकी ४ वटा स्टकको मूल्य स्थिर रहेको नेप्सेले जनाएको छ।

Read More

इरान–अमेरिका बीच प्रस्तावित १४-बुँदे सम्झौता मस्यौदा सार्वजनिक

काठमाडौं  । इरानले संयुक्त राज्य अमेरिकासँगको प्रस्तावित १४-बुँदे सम्झौता मस्यौदा सार्वजनिक गरेको छ। इरानी सञ्चारमाध्यम मेहरका अनुसार यो मस्यौदालाई दुवै देशबीच जारी गम्भीर कूटनीतिक वार्ताको परिणामस्वरूप तयार गरिएको प्रारम्भिक शान्ति तथा सहकार्यको खाकाका रूपमा व्याख्या गरिएको छ।

रिपोर्टअनुसार, उक्त दस्तावेजमा इरानका प्रमुख मागहरू समेटिएको दाबी गरिएको छ। यसलाई आगामी वार्ताका लागि आधार दस्तावेजको रूपमा अघि सारिएको बताइएको छ, जसमा आर्थिक प्रतिबन्ध हटाउनेदेखि लिएर क्षेत्रीय सुरक्षा व्यवस्थासम्मका विषय समेटिएका छन्।

प्रस्तावित १४-बुँदे सम्झौताको मुख्य सारांश

बुँदाविषयविवरण
प्रतिबन्ध फुकुवाइरानको तेल, पेट्रोकेमिकल तथा सम्बन्धित निर्यातमा लगाइएका सबै प्रतिबन्धहरू पूर्ण रूपमा हटाइने
वित्तीय पहुँचइरानले रोकिएका सबै वित्तीय स्रोत तथा सम्पत्तिमा पूर्ण पहुँच पुनः प्राप्त गर्ने
रोकिएको रकम फुकुवा६० दिनको वार्ता अवधिमा रोकिएको करिब २४ अर्ब अमेरिकी डलर फुकुवा गरिने, जसमध्ये १२ अर्ब डलर वार्ता सुरु हुनुअघि नै उपलब्ध गराइने
पुनर्निर्माण योजनाअमेरिकासहित सहयोगी राष्ट्रहरूले इरानको पुनर्निर्माणका लागि करिब ३०० अर्ब डलरको योजना प्रस्तुत गर्ने
युद्धविरामलेबनानसहित सबै मोर्चामा जारी युद्ध तुरुन्त र स्थायी रूपमा अन्त्य गरिने
हस्तक्षेप निषेधअमेरिकाले इरानको आन्तरिक मामिलामा हस्तक्षेप नगर्ने र सार्वभौमिकताको सम्मान गर्ने
नौसैनिक नाकाबन्दी अन्त्यअमेरिकी नौसैनिक नाकाबन्दी ३० दिनभित्र पूर्ण रूपमा हटाइने
सैनिक फिर्ताइरान वरपर तैनाथ अमेरिकी सेनाहरू फिर्ता गरिने
होर्मुज जलमार्ग खुलाहोर्मुज जलडमरूलाई ३० दिनभित्र इरानी व्यवस्थापन अन्तर्गत पुनः सञ्चालनमा ल्याइने
१०वार्ता अवधिआणविक मुद्दा र प्रतिबन्ध हटाउने अन्तिम सम्झौताका लागि ६० दिनको औपचारिक वार्ता अवधि सुरु गरिने
११आणविक प्रतिबद्धताइरानले परमाणु हतियार निर्माण नगर्ने आफ्नो आणविक अप्रसार सन्धिप्रतिको प्रतिबद्धता पुनः पुष्टि गर्ने
१२सैन्य नियन्त्रणवार्ताको अवधिमा थप सैन्य तैनाथी वा नयाँ प्रतिबन्ध नलगाउने सहमति हुने
१३अनुगमन संयन्त्रसम्झौता कार्यान्वयनका लागि विशेष अनुगमन संयन्त्र गठन गरिने र अन्तिम सम्झौतालाई संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदबाट अनुमोदन गरिने
१४मिसाइल तथा प्रतिरोध समूहइरानको मिसाइल कार्यक्रम तथा प्रतिरोध समूहहरूलाई दिइने समर्थन यस सम्झौताको औपचारिक दायरामा समावेश नगरिने

मेहरका अनुसार यो मस्यौदा अन्तिम सम्झौता नभई प्रारम्भिक प्रस्तावित ढाँचा हो। यसले आगामी चरणका विस्तृत वार्ताहरूलाई दिशा दिने अपेक्षा गरिएको छ, जसपछि मात्र अन्तिम सहमति र कार्यान्वयनको सम्भावना रहनेछ।

Read More

चीन पुगेका परराष्ट्रमन्त्री खनालको एक्सन मोड: बेइजिङबाट दिए यस्तो कडा निर्देशन, दूतावासलाई समेत छोडेनन्

काठमाडौँ । चीनका विदेशमन्त्री वाङ यीको औपचारिक निमन्त्रणामा चीनको राजधानी बेइजिङ पुगेका परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनाललाई नेपाली दूतावासले औपचारिक स्वागत गरेको छ।

बेइजिङ पुगेपछि दूतावासले आयोजना गरेको स्वागत कार्यक्रममा सहभागी हुँदै मन्त्री खनालले त्यहाँ रहेका नेपाली समुदायसँग अन्तरक्रिया गरेका थिए। कार्यक्रममा उनले सुशासन सुदृढीकरण, आर्थिक समृद्धि र विकास सरकारको प्रमुख प्राथमिकता रहेको उल्लेख गर्दै राष्ट्र निर्माणमा सबै नेपालीको सक्रिय भूमिका आवश्यक रहेको बताए।

परराष्ट्रमन्त्री खनालले विदेशमा रहेका नेपाली समुदायलाई नेपालसँगको सम्बन्ध अझ मजबुत बनाउँदै देश विकासको अभियानमा योगदान दिन आग्रह गरे। “राष्ट्र निर्माण सबै नेपालीको साझा जिम्मेवारी हो,” उनले भने।

कार्यक्रमका क्रममा उनले नेपाली दूतावास परिसरमा वृक्षारोपणसमेत गरेका थिए। साथै, दूतावासको वर्तमान कार्यसम्पादन, सेवा प्रवाह र प्राथमिकताबारे कार्यवाहक राजदूत तथा अन्य अधिकारीहरूबाट जानकारी लिएका थिए।

मन्त्री खनालले चीनमा रहेका नेपाली नागरिकलाई प्रभावकारी, छिटो र सहज सेवा उपलब्ध गराउन दूतावासलाई थप सक्रिय हुन निर्देशन दिएका छन्।

बेइजिङ विमानस्थलमा उनलाई बेइजिङस्थित नेपाली दूतावासकी कार्यवाहक राजदूत रोशन खनाल तथा चिनियाँ विदेश मन्त्रालयका अधिकारीहरूले स्वागत गरेका थिए।

Read More