काठमाडौं । डिभिजन वन कार्यालय लहान, सिरहाले जिल्लाका विभिन्न स्थानमा वन क्षेत्र अतिक्रमण गरी निर्माण गरिएका संरचना हटाउने अभियानलाई निरन्तरता दिएको छ। कार्यालय प्रमुख बेचन चौधरीका अनुसार गोलबजार नगरपालिका–स्थित चोहर्वा ब्यारेक आसपासको वन क्षेत्रमा अतिक्रमण गरेर बनाइएका संरचना हटाइएको हो।
त्यसैगरी बलान सामुदायिक वनको जग्गा अतिक्रमण गरी खेतीपाती गर्दै आएका क्षेत्रसमेत खाली गराइएको कार्यालयले जनाएको छ। वन संरक्षण, जैविक विविधताको प्रवर्द्धन, सार्वजनिक स्थलको सुधार तथा वन पैदावार चोरी–तस्करी नियन्त्रणलाई प्राथमिकतामा राख्दै आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा विभिन्न कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको प्रमुख चौधरीले जानकारी दिए।
वन कार्यालयले नवराजपुर गाउँपालिकास्थित सोनबर्षा विद्यालय परिसरमा करिब १६ लाख रुपैयाँको लागतमा हरित पार्क निर्माण गरेको छ। पार्कमा घेराबार, राष्ट्रिय झण्डा राख्ने संरचना, हिँड्ने बाटो (पदमार्ग) तथा विद्यार्थीका लागि खेलकुद र मनोरञ्जन गर्न खुला क्षेत्र तयार गरिएको छ।
यस्तै धनगढीमाई नगरपालिकाको तिनकोनीस्थित पोखरीको २४ लाख रुपैयाँ खर्चेर संरक्षण तथा सौन्दर्यीकरण गरिएको छ। योजनाअन्तर्गत पोखरीमा घाट निर्माण गर्नुका साथै वरपरको क्षेत्रलाई व्यवस्थित बनाइएको कार्यालयले जनाएको छ।
धनगढीमाई मन्दिर परिसरमा चार लाख रुपैयाँको लागतमा पार्क निर्माण गरिएको छ भने जिरोमाइल क्षेत्रको पार्कलाई तीन लाख ६० हजार रुपैयाँ खर्चेर मर्मत गरिएको छ।
वन क्षेत्रको दीर्घकालीन संरक्षणका लागि बलानमाई सामुदायिक वन, सुबेदार चौरी सामुदायिक वन र बलान खोला सन्यासी सामुदायिक वन क्षेत्रमा वृक्षारोपण गरिएको छ।
त्यस्तै झ्वाई खोल्सी सामुदायिक वन तथा राजदेवी चुरे सामुदायिक वन क्षेत्रमा सिमसार संरक्षणसम्बन्धी कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको छ। मुतनी खोला सामुदायिक वनलाई प्राङ्गारिक मल उत्पादनका लागि अनुदान सहयोगसमेत उपलब्ध गराइएको कार्यालय प्रमुख चौधरीले बताए।
अवैध वन पैदावार नियन्त्रणमा कडाइ
वन पैदावारको अवैध कटानी, संकलन तथा ओसारपसार रोक्न नियमित अनुगमन र गस्तीलाई प्रभावकारी बनाइएको कार्यालयले जनाएको छ।
कार्यालयका सूचना अधिकारी राधेश्याम चौधरीका अनुसार आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा ९० क्युफिट चिरान काठ र १३० क्युफिट गोलिया काठ बरामद गरिएको छ। वन पैदावार चोरी–तस्करीमा संलग्न तीन जनालाई नियन्त्रणमा लिई कानुनी प्रक्रिया अघि बढाइएको उनले जानकारी दिए।
यसैगरी चुरे क्षेत्रबाट हुने ढुङ्गा, गिट्टी र बालुवाको अवैध उत्खनन तथा ओसारपसार नियन्त्रणका लागि पनि नियमित निगरानी बढाइएको छ। अनुगमन र गस्तीका कारण यस्ता गतिविधिमा कमी आएको सूचना अधिकारी चौधरीको भनाइ छ।
वन संरक्षणसँगै सार्वजनिक स्थलको सौन्दर्यीकरण, सिमसार क्षेत्रको संरक्षण, वृक्षारोपण र सामुदायिक वनको व्यवस्थापन सुधारमार्फत वातावरण संरक्षणलाई प्रभावकारी बनाउने लक्ष्य कार्यालयले लिएको छ।
स्थानीय समुदायको सहभागिता बढाउँदै प्राकृतिक स्रोतको संरक्षण र दिगो उपयोग सुनिश्चित गर्ने उद्देश्यले विभिन्न कार्यक्रमलाई निरन्तरता दिइएको डिभिजन वन कार्यालयले जनाएको छ।
Read More