काठमाडौं । अन्नपूर्ण पदमार्गमा उचाइसँग सम्बन्धित स्वास्थ्य समस्या (लेक लाग्ने) का कारण एक वर्षको अवधिमा २५ जना पर्यटकको मृत्यु भएको छ। अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्र आयोजनाका अनुसार आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा पदयात्राका क्रममा नेपाली तथा विदेशी पर्यटकले ज्यान गुमाएका हुन्।
मृत्यु हुनेमा १२ जना नेपाली, नौ जना भारतीय तथा जापान, मेक्सिको, स्पेन र सिङ्गापुरका एक–एक जना पर्यटक रहेका छन्। तथ्याङ्कअनुसार मुस्ताङमा सबैभन्दा बढी १५ जनाको मृत्यु भएको छ भने मनाङमा आठ जना, अन्नपूर्ण आधार शिविर क्षेत्रमा एक जना र मर्दी हिमाल क्षेत्रमा एक जनाले ज्यान गुमाएका छन्।
अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्र आयोजना प्रमुख डा. रविन कडरियाका अनुसार मृत्यु भएका नेपालीमध्ये चार जना पथप्रदर्शक तथा भरिया रहेका थिए। लेक लाग्नु बाहेक पदयात्राका क्रममा भएको लडाइँ तथा अन्य दुर्घटनाबाट पनि पाँच जना पर्यटकको मृत्यु भएको छ।
मनाङमा भारी हिमपातका कारण एक भारतीय पर्यटकको मृत्यु भएको थियो भने एक अष्ट्रेलियाली पर्यटकको हिमलुङ हिमाल आरोहणपछि फर्कने क्रममा ज्यान गएको थियो। त्यस्तै, मर्दी हिमाल क्षेत्रमा एक नेपाली पदयात्री र म्याग्दीको खोप्रा लेकमा एक जर्मन नागरिकको मृत्यु भएको आयोजनाले जनाएको छ।
मुस्ताङ र मनाङका उच्च भेगमा लेक लाग्ने समस्या बढी देखिने गरेको छ। विगतका वर्षको तुलनामा पनि यस्तो जोखिम निरन्तर देखिएको छ। आर्थिक वर्ष २०८०/८१ मा २१ जना र २०८१/८२ मा १९ जना पर्यटकको लेक लागेर मृत्यु भएको थियो।
आयोजना प्रमुख कडरियाका अनुसार सडकमार्गबाट छोटो समयमा मुक्तिनाथलगायत उच्च स्थानमा पुग्ने पर्यटकमा पनि उचाइको समस्या देखिने गरेको छ। उनले हिमाली क्षेत्रमा यात्रा गर्दा शरीरलाई बिस्तारै उचाइसँग अभ्यस्त गराउन, पर्याप्त आराम गर्न र समस्या देखिए तत्काल तल्लो उचाइतर्फ फर्कन सुझाव दिएका छन्।
“उच्च पहाडी तथा हिमाली क्षेत्रमा जाँदा एकैपटक धेरै उचाइ पार गर्नु हुँदैन। विश्राम लिँदै यात्रा गरेमा जोखिम कम हुन्छ,” उनले बताए।
पदयात्राका क्रममा हुने दुर्घटना रोक्न एक्लै यात्रा नगर्न र आवश्यक परे अनुभवी पथप्रदर्शकको सहयोग लिन सुझाव दिइएको छ। पथप्रदर्शक दिवस गुरुङका अनुसार कम उचाइबाट अचानक उच्च क्षेत्रमा पुग्दा लेक लाग्ने सम्भावना बढ्ने भएकाले क्रमिक रूपमा उचाइ बढाउँदै जानु सुरक्षित उपाय हो।
पर्यटकलाई पदयात्राका क्रममा दैनिक ५०० मिटरभन्दा बढी उचाइ नबढाउन र स्थानीय वातावरणसँग अनुकूल हुन पर्याप्त समय दिन आग्रह गरिएको छ।
