काठमाडौं । दक्षिण कोरियाका पूर्वराष्ट्रपति युन सुक योल निर्वाचनसम्बन्धी मुद्दामा दोषी ठहर भएका छन्। सियोल केन्द्रीय जिल्ला अदालतले सन् २०२२ को राष्ट्रपतीय निर्वाचन अभियानका क्रममा झुटा अभिव्यक्ति दिएको निष्कर्ष निकाल्दै उनलाई १८ महिनाको जेल सजाय सुनाएको हो। अदालतले सजाय तीन वर्षका लागि निलम्बन गरेकाले उनी तत्काल जेल जानुपर्ने छैन।
युनले अदालतको निर्णय अस्वीकार गर्दै आफूले कुनै कानुन उल्लंघन नगरेको बताएका छन्। उनका कानुनी प्रतिनिधिले अदालतले तथ्य र निर्वाचन कानुनको गलत व्याख्या गरेको दाबी गर्दै उच्च अदालतमा पुनरावेदन गर्ने जानकारी दिएका छन्।
अदालतका अनुसार युनका गलत अभिव्यक्तिले मतदाताको स्वतन्त्र निर्णय प्रक्रियालाई प्रभावित पार्ने सम्भावना रहेको थियो। यही आधारमा उनलाई निर्वाचन कानुन उल्लंघन गरेको ठहर गरिएको हो।
यो फैसला अन्तिम रूपमा कायम भए युनले सन् २०२२ को निर्वाचनका क्रममा सरकारले उपलब्ध गराएको करिब ४० अर्ब वोन (झन्डै २ करोड ७० लाख अमेरिकी डलर) बराबरको चुनावी खर्च फिर्ता गर्नुपर्ने अवस्था आउन सक्छ। दक्षिण कोरियाको कानुनअनुसार १५ प्रतिशतभन्दा बढी मत प्राप्त गर्ने उम्मेदवारले सरकारी चुनावी खर्चको प्रतिपूर्ति पाउने व्यवस्था भए पनि निर्वाचन अपराधमा दोषी ठहरिएर तोकिएको सीमाभन्दा बढी सजाय पाएमा त्यो सुविधा खारेज हुन्छ।
अदालतले जनवरी २०२२ मा दिएको एक अन्तर्वार्तामा युनले आफू र एक भविष्यवक्ताबीचको सम्बन्धबारे गलत विवरण प्रस्तुत गरेको ठहर गरेको छ। ती व्यक्तिलाई पछि युनकी पत्नी किम केओन ही र युनिफिकेसन चर्चबीच मध्यस्थकर्ताको भूमिका खेलेको तथा राजनीतिक लाभका लागि घुससम्बन्धी गतिविधिमा संलग्न रहेको अभियोगमा दोषी ठहर गरिएको थियो।
यसैगरी, डिसेम्बर २०२१ मा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा पनि युनले आफू राज्य अभियोजक रहँदा भ्रष्टाचार अनुसन्धानमा रहेका एक पूर्वकर अधिकारीलाई प्रतिरक्षा पक्षका कानुन व्यवसायीसँग परिचय गराएको आरोप अस्वीकार गरेका थिए। अदालतले उक्त दाबीलाई पनि तथ्यविपरीत भएको निष्कर्ष निकालेको छ।
यो मुद्दा युनविरुद्ध दायर सात आपराधिक मुद्दामध्ये एक हो। सन् २०२४ डिसेम्बरमा उनले आकस्मिक रूपमा मार्सल ल घोषणा गरेपछि देशमा उत्पन्न राजनीतिक संकटका कारण उनलाई सन् २०२५ अप्रिलमा राष्ट्रपतिको पदबाट हटाइएको थियो।
युनमाथि विद्रोहलगायतका गम्भीर अभियोगसमेत विचाराधीन छन्। सत्ता कब्जाको असफल प्रयाससँग सम्बन्धित विद्रोह मुद्दामा उनलाई यसअघि आजीवन कारावासको सजाय सुनाइएको थियो, जसविरुद्ध उनले पुनरावेदन गरिसकेका छन्।
यसै महिनाको सुरुमा दक्षिण कोरियाको सर्वोच्च अदालतले मन्त्रिपरिषद्को आवश्यक प्रक्रिया पूरा नगरी मार्सल ल घोषणा गरेको तथा पक्राउ प्रक्रियाको प्रतिरोध गरेको अभियोगमा सुनाइएको सात वर्षको जेल सजायलाई पनि सदर गरेको थियो।
युनले ३ डिसेम्बर २०२४ को राति अचानक मार्सल ल लागू गर्ने घोषणा गरेका थिए। तर केही घण्टामै सांसदहरूले राष्ट्रिय सभाबाट उक्त निर्णय खारेज गरेपछि सरकारले त्यसलाई फिर्ता लिन बाध्य भएको थियो। उक्त घटनालाई दक्षिण कोरियाको पछिल्लो इतिहासकै सबैभन्दा गम्भीर राजनीतिक संकटमध्ये एक मानिएको छ।
