काठमाडौँ, २५ भदौ । चाडपर्वलाई लक्षित गरेर चीनबाट आयात गरिएका ठूलो परिमाणका सामान भोटेकोशी बाढीमा बगेपछि काठमाडौँका थोक व्यवसायीहरू समस्यामा परेका छन्। रसुवागढी नाकामा भएको क्षतिका कारण दसैँ–तिहारको व्यापार र बजार आपूर्तिमा समेत असर पर्ने व्यवसायीहरूको चिन्ता छ।
भदौ १० गते आएको बाढीले नेपाल–चीन व्यापारको प्रमुख नाका रसुवागढी क्षेत्रमा ठूलो क्षति पुर्याएको थियो। बाढीले मानवीय क्षतिसँगै नाकामा रोकिएका कन्टेनर, व्यापारिक सामान र ढुवानीका सवारीसाधनमा समेत क्षति पुर्याएको हो।
बाढीबाट भएको मानवीय क्षति
राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणका अनुसार घटनामा मृत्यु तथा बेपत्तासम्बन्धी विवरण यस्तो छ :
| विवरण | संख्या |
|---|---|
| मृत्यु | १,३६७ |
| सम्पर्कविहीन | ५,१३२ |
| नेपाली सेना | ४५ |
| नेपाल प्रहरी | २५ |
| सशस्त्र प्रहरी | १२ |
| सरकारी कर्मचारी | ७३ |
| बैंक तथा वित्तीय क्षेत्रका कर्मचारी | २६ |
| विदेशी पर्यटक | ५८९ |
२५० कन्टेनरका सामान प्रभावित
नेपाल राष्ट्रिय व्यवसायी महासङ्घका अध्यक्ष मनोजबाबु श्रेष्ठका अनुसार चाडपर्वका लागि केरुङ हुँदै नेपाल ल्याइएका करिब २५० कन्टेनरका सामान बाढीमा परेका छन्। तीमध्ये ७६ कन्टेनर भन्सार प्रक्रिया पूरा भएर काठमाडौँ ल्याउने तयारीमा थिए।
तीज, दसैँ, तिहार र छठलाई लक्षित गरी व्यवसायीहरूले चीनबाट कपडा, ब्याग, विद्युतीय सामग्रीलगायत विभिन्न उपभोग्य वस्तु आयात गर्ने गर्छन्। तातोपानी नाका प्रभावित भएपछि पछिल्लो समय केरुङ–रसुवागढी नाकामाथि व्यवसायीको निर्भरता थप बढेको थियो।
बाढीबाट भएको क्षतिको अवस्था बुझाउन केही व्यवसायीले आफ्नो व्यक्तिगत नोक्सानीको विवरण दिएका छन्।
| व्यवसायी | सामान/व्यवसाय | अनुमानित क्षति |
|---|---|---|
| सरोज श्रेष्ठ | दसैँ–तिहारका सामग्री | रु. ३५ लाख |
| वीरेन्द्र श्रेष्ठ | महिलाका ब्याग | रु. ४० लाख |
| रवि खड्का | भित्री पोसाकलगायत | रु. ५० लाख |
| अर्जुन हुमागाईं | टोपी | रु. ५० लाख |
| विष्णु न्यौपाने | बेल्ट तथा पर्स | रु. ८० लाख |
यी विवरण केही व्यवसायीको मात्र भएको र क्षतिको वास्तविक रकम अझ ठूलो हुन सक्ने व्यवसायीहरूको भनाइ छ। न्युरोड, ओटु, महाबौद्ध, गुच्चाटोल, फसिकेवलगायत क्षेत्रमा चाडपर्वका लागि ल्याइएका सामान बाढीबाट प्रभावित भएका छन्।
सवारीसाधनमा पनि ठूलो क्षति
बाढीले व्यापारिक सामानसँगै मालवाहक तथा यात्रुवाहक सवारीसाधनमा समेत ठूलो क्षति पुर्याएको छ।
नेपाल राष्ट्रिय व्यवसायी महासङ्घका अनुसार करिब २५० मालवाहक सवारीसाधन सामान लिन नाकातर्फ गएका बेला प्रभावित भएका थिए। नेपाल यातायात व्यवसायी राष्ट्रिय महासङ्घले भने करिब ६०० मालवाहक सवारीमा क्षति पुगेको जनाएको छ।
महासङ्घका महासचिव डेकनाथ गौतमका अनुसार मालवाहक, यात्रुवाहक तथा गोसाइँकुण्डतर्फ गएका सवारीसमेत जोड्दा प्रभावित सवारीको संख्या करिब १,३०० पुगेको छ।
| सवारीसम्बन्धी विवरण | अनुमानित संख्या |
|---|---|
| नाकातर्फ गएका मालवाहक | करिब २५० |
| क्षतिग्रस्त मालवाहक | करिब ६०० |
| विभिन्न प्रकारका प्रभावित सवारी | करिब १,३०० |
भन्सार क्षेत्रमा रहेका रेडिमेड सामान तथा अन्य व्यापारिक सामग्रीसँगै विद्युतीय सवारीसाधनसमेत बाढीको चपेटामा परेको बताइएको छ।
रसुवागढी नाका र सडक पूर्वाधारमा भएको क्षतिले चाडपर्वको आपूर्ति प्रणालीमा असर पार्न सक्ने व्यवसायीहरूको भनाइ छ। समयमै वैकल्पिक ढुवानी व्यवस्था र नाका सञ्चालन सहज बनाउन नसके बजारमा सामानको उपलब्धता तथा मूल्यमा समेत प्रभाव पर्न सक्ने उनीहरूले बताएका छन्।
