काठमाडौं । बिहीबारको प्रि-ओपन सेसनमा नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से) परिसूचक सामान्य अंकले उकालो लागेको छ। सेसनको अन्त्यमा नेप्से ०.७४ अंकले बढेर २६२२.९७ विन्दुमा पुगेको हो।
प्रि-ओपन अवधिमा ५१ वटा कम्पनीका १७ हजार ७७५ कित्ता सेयर किनबेच भएका छन्। यस अवधिमा कुल ७७ लाख २३ हजार ९६० रुपैयाँ बराबरको कारोबार भएको छ।
कारोबारमा आएका स्टकमध्ये १७ वटाको सेयर मूल्य बढेको छ भने २६ वटाको मूल्य घटेको छ। बाँकी ५ वटा स्टकको मूल्यमा कुनै परिवर्तन भएन।
काठमाडौं । अमेरिकाको कुल सार्वजनिक ऋण पहिलोपटक ४०० खर्ब डलरभन्दा माथि पुगेको छ। सरकारी आम्दानीको तुलनामा खर्च लगातार उच्च रहँदै आएपछि ऋणको आकार ऐतिहासिक स्तरमा पुगेको हो।
अमेरिकी अर्थ मन्त्रालयका तथ्याङ्कअनुसार सन् २०१७ जनवरीमा डोनाल्ड ट्रम्पले पहिलोपटक राष्ट्रपतिको जिम्मेवारी सम्हाल्दा अमेरिकी ऋण करिब १९९ खर्ब ५० अर्ब डलर थियो। त्यसयता ऋणको आकार दोब्बरभन्दा बढी भएको छ।
कोरोना महामारी सुरु भएपछि ऋण वृद्धिको गति अझ तीव्र बनेको देखिन्छ। महामारी नियन्त्रण, आर्थिक राहत तथा प्रभावित क्षेत्रलाई सहयोग गर्न ट्रम्प प्रशासन र त्यसपछि जो बाइडेन प्रशासनले ठूलो परिमाणमा सरकारी खर्च गरेका थिए।
ट्रम्पले दोस्रोपटक राष्ट्रपतिको पद सम्हालेको सन् २०२५ जनवरीयता मात्रै अमेरिकी ऋण करिब ३८ खर्ब डलर थपिएको छ। उनका दुई कार्यकाललाई जोड्दा अमेरिकी ऋणमा भएको वृद्धि करिब ११६ खर्ब डलर पुगेको तथ्याङ्कले देखाउँछ।
त्यस्तै, बाइडेनको कार्यकालमा अमेरिकी ऋण करिब ८४ खर्ब डलर बढेको थियो। महामारीपछिको आर्थिक पुनरुत्थान, पूर्वाधार निर्माण, स्वच्छ ऊर्जा प्रवर्द्धन तथा अन्य सरकारी कार्यक्रमका लागि भएको ठूलो खर्चले ऋण बढाउन योगदान गरेको बताइएको छ।
बाइपार्टिसन पोलिसी सेन्टरकी प्रमुख कार्यकारी मार्गरेट स्पेलिङ्सले संघीय सरकारको खर्च आम्दानीभन्दा निरन्तर बढी भइरहेको बताएकी छन्। उनका अनुसार संघीय बजेटका प्रमुख खर्च क्षेत्रहरूमा निरन्तर वृद्धि भइरहेको छ।
४०० खर्ब डलरको ऋणलाई अमेरिकी जनसङ्ख्यामा समान रूपमा बाँड्दा प्रतिव्यक्ति करिब १ लाख १७ हजार डलर बराबर पर्न जान्छ। परिवारको औसत आधारमा हिसाब गर्दा यो रकम करिब २ लाख ९७ हजार डलर पुग्ने अनुमान गरिएको छ।
काठमाडौं । ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ मन्त्रालयअन्तर्गतको वैकल्पिक ऊर्जा प्रवर्द्धन केन्द्रले तराईका २२ जिल्लामा सञ्चालन भइरहेको स्वच्छ खाना पकाउने ऊर्जा कार्यक्रमका लागि ३६ जना जनशक्ति माग गरेको छ।
केन्द्रले सार्वजनिक सूचना जारी गर्दै ‘क्लिन कुकिङ सोलुसन्स मोबिलाइजर’ अर्थात् स्वच्छ ऊर्जा परिचालक पदमा सेवा करारमार्फत कर्मचारी छनोट गर्न आवेदन आह्वान गरेको हो।
हरित जलवायु कोषको सहयोगमा तराईका २२ जिल्लाका बढीमा १५० स्थानीय तहमा स्वच्छ खाना पकाउने ऊर्जासम्बन्धी सीसीएस कार्यक्रम सञ्चालन भइरहेको छ।
कार्यक्रम अवधिभर काम गर्ने गरी कुल ३६ जना स्वच्छ ऊर्जा परिचालक नियुक्त गर्न लागिएको केन्द्रले जनाएको छ। माग गरिएका पदमध्ये १८ जना खुला प्रतिस्पर्धाबाट र थप १८ जना महिलाबाट छनोट गरिने व्यवस्था गरिएको छ।
केन्द्रका अनुसार परिचालकहरूले कार्यक्रम कार्यान्वयनमा स्थानीय तहसँग समन्वय गर्नुका साथै स्वच्छ खाना पकाउने ऊर्जाको प्रवर्द्धन तथा कार्यक्रमसँग सम्बन्धित गतिविधिमा सहयोग गर्नेछन्।
काठमाडौं । लामखुट्टेको टोकाइबाट फैलिने रोगबारे जनचेतना अभिवृद्धि गर्ने उद्देश्यले नेपालमा आज विभिन्न कार्यक्रम आयोजना गरी विश्व लामखुट्टे दिवस मनाइँदैछ। यस वर्ष दिवसको मूल सन्देश ‘सानो टोकाइ, ठूलो चुनौती’ रहेको छ।
लामखुट्टेको टोकाइबाट औँलो, डेँगी, चिकनगुनिया, कालाजार, स्क्रब टाइफस, हात्तीपाइले र जापानिज इन्सेफलाइटिसजस्ता विभिन्न रोग फैलिने गर्छन्। नेपालमा हालसम्म १६८ प्रजातिका लामखुट्टे पहिचान भएको जनाइएको छ।
स्वास्थ्य तथा खाद्य स्वच्छता मन्त्रालयअन्तर्गत स्वास्थ्य सेवा विभागका अनुसार गत आर्थिक वर्षमा लामखुट्टे तथा अन्य कीटजन्य रोगबाट करिब १८ हजार ७१० जना प्रभावित भएका थिए।
पछिल्लो समय जलवायु परिवर्तनका कारण लामखुट्टे तथा त्यसबाट सर्ने रोगको जोखिम उच्च हिमाली क्षेत्रसम्म विस्तार हुन थालेको विभागले जनाएको छ। तापक्रम र वातावरणीय परिवर्तनका कारण यसअघि कम जोखिममा रहेका क्षेत्रमा समेत कीटजन्य रोगको सम्भावना बढ्दै गएको बताइएको छ।
कीटजन्य रोग नियन्त्रणका लागि विभागले सातवटै प्रदेशमा प्रयोगशाला स्थापना गरी विभिन्न कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै आएको जनाएको छ। किट रोग नियन्त्रण शाखाका प्रमुख डा. कर्ण दाहालका अनुसार पछिल्लो समय कीटजन्य रोग ५६ जिल्लासम्म फैलिएको छ।
दिवसका अवसरमा लामखुट्टेको टोकाइबाट बच्ने उपाय, रोगको समयमै पहिचान तथा उपचार र व्यक्तिगत तथा सामुदायिक सरसफाइबारे जनचेतना फैलाउने कार्यक्रम सञ्चालन गरिँदैछ।
काठमाडौं। म्याग्दीको अन्नपूर्ण आधार शिविर जोड्ने ‘मौरिस हर्जोग’ पदमार्गका पर्यटकलाई आवश्यक जानकारी सहज रूपमा उपलब्ध गराउन स्मार्ट सूचना प्रणाली तयार गरिएको छ।
जिल्ला प्रहरी कार्यालय म्याग्दीले क्युआर कोडमा आधारित प्रणाली विकास गरेको हो। क्युआर कोड स्क्यान गरेपछि पदमार्गमा रहेका होटल तथा रेस्टुरेन्ट, आश्रयस्थल, सवारी चालकका सम्पर्क नम्बर, विभिन्न गन्तव्यबीच लाग्ने अनुमानित समय र उचाइलगायतका विवरण मोबाइलबाटै हेर्न सकिने व्यवस्था गरिएको छ।
प्रहरी नायब उपरीक्षक राजन कार्कीका अनुसार यात्राका क्रममा समस्या परेमा सम्पर्क गर्नुपर्ने सम्बन्धित निकायका फोन नम्बरसमेत प्रणालीमा राखिएको छ। पर्यटकले यात्रा सुरु गर्नुअघि आवश्यक जानकारी लिन बारम्बार फोन गर्न नपरोस् र पदयात्राका क्रममा आपत्कालीन अवस्थामा सहयोग लिन सहज होस् भन्ने उद्देश्यले प्रहरीकै जनशक्तिको सीप र अनुभव प्रयोग गरेर प्रणाली तयार गरिएको उनले बताए।
प्रहरी निरीक्षक सागर तिमिल्सिनाले अन्नपूर्ण आधार शिविर जाने पदमार्गबारे जानकारी लिन फोन गर्नेको संख्या धेरै भएकाले पर्यटकले आफैँ सूचना प्राप्त गर्न सक्ने व्यवस्था मिलाइएको बताए। उनका अनुसार बसपार्क, होटल, प्रहरी चौकी तथा अन्य सार्वजनिक स्थानमा क्युआर कोड राखिनेछ भने सामाजिक सञ्जालमार्फत पनि यसको प्रचार गरिनेछ।
समुद्री सतहदेखि ४ हजार १९० मिटर उचाइमा रहेको अन्नपूर्ण आधार शिविर छोटो दूरीमा पदयात्रा गरेर पुग्न सकिने भएकाले पछिल्लो समय पर्यटकको आकर्षणको केन्द्र बनेको छ। नारच्याङदेखि हुमखोलासम्म करिब २० किलोमिटर सडक र हुमखोलादेखि आधार शिविरसम्म २२ किलोमिटरको आधारभूत पदमार्ग विसं २०७७ देखि सञ्चालनमा छ।
पदयात्राका क्रममा मिस्त्रीखोलाको किनार, अग्ला झरना, हिमशृङ्खला, पहाडी भूगोल, दुर्लभ वनस्पति तथा वन्यजन्तुको अवलोकन गर्न सकिन्छ। सामान्यतया दुई दिनमा आधार शिविर पुगेर तेस्रो दिन फर्कन सकिने बताइएको छ।
अन्नपूर्ण र नीलगिरि हिमालको फेदीमा रहेको आधार शिविर समथर भूभागमा अवस्थित छ। त्यहाँबाट करिब ४ हजार ५० मिटर उचाइमा रहेको पञ्चकुण्ड तालसमेत अवलोकन गर्न सकिन्छ। करिब १ लाख ७ हजार ६८४ वर्गमिटर क्षेत्रफलमा फैलिएको उक्त प्राकृतिक हिमताल अन्नपूर्ण हिमालको हिउँ पग्लिएर आएको पानी जम्मा भएर बनेको हो।
अन्नपूर्ण हिमाल र पञ्चकुण्ड ताललाई एउटै क्षेत्रबाट अवलोकन गर्न सकिने भएकाले अन्नपूर्ण आधार शिविर क्षेत्रको यो प्रमुख आकर्षणका रूपमा रहेको छ।
काठमाडौं । गृहमन्त्री सुधन गुरुङले नागरिकलाई सेवा प्रदान गर्ने क्रममा ललितपुर महानगरपालिकाले अघि बढाएका काम प्रशंसनीय र अन्य स्थानीय तहका लागि उदाहरणीय रहेको बताएका छन्।
ललितपुर महानगरपालिकाले बालकुमारीदेखि बल्खुसम्म जडान गरेको ‘स्मार्ट स्ट्रिट लाइट’को उद्घाटन कार्यक्रममा बोल्दै गृहमन्त्री गुरुङले महानगरले कला, संस्कृति र सभ्यताको संरक्षणमा पुर्याएको योगदान पनि अनुकरणीय रहेको बताए।
ललितपुर र भक्तपुरले नेपालको कला, संस्कृति तथा परम्परा संरक्षणमा महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको उल्लेख गर्दै उनले यी क्षेत्रमा पुग्दा देशको सांस्कृतिक गौरव महसुस हुने बताए। महानगरपालिकाले नयाँ सोचका साथ अघि सारेका कार्यक्रमबाट गृह मन्त्रालयले समेत सिक्न सक्ने उनको भनाइ थियो।
स्थानीय तहमा प्रविधि र नवप्रवर्तनमा आधारित कार्यक्रमलाई निरन्तरता दिनुपर्नेमा जोड दिँदै गृहमन्त्री गुरुङले आफूमा शासकीय अहंकार र सत्ताको लोभ नरहेको बताए। उनले देश र समाजको हितमा सकारात्मक काम गर्ने प्रतिबद्धता पनि व्यक्त गरे।
ललितपुर महानगरपालिकाका प्रमुख चिरीबाबु महर्जनले बालकुमारीदेखि बल्खुसम्मको ७ दशमलव ९ किलोमिटर सडकखण्डमा स्मार्ट स्ट्रिट लाइट जडान गरिएको जानकारी दिए। सडकमा पर्याप्त प्रकाशको व्यवस्था भएपछि दुर्घटना न्यूनीकरणमा सहयोग पुग्ने उनको अपेक्षा छ।
महर्जनले नेपालमा स्मार्ट स्ट्रिट लाइटको अवधारणा कार्यान्वयनमा ल्याउने काम ललितपुर महानगरपालिकाले सुरु गरेको दाबीसमेत गरे।
काठमाडौं । अर्थ मन्त्रालयले चालु आर्थिक वर्षको साउन १ गतेदेखि लागू हुने नयाँ तलबमान, ग्रेड तथा प्रोत्साहनभत्ता कार्यान्वयनका लागि सार्वजनिक संस्थान तथा विभिन्न सरकारी निकायलाई चारवटा सर्त पालना गर्न निर्देशन दिएको छ।
अर्थमन्त्रीस्तरीय निर्णयअनुसार सार्वजनिक संस्थान, प्राधिकरण, बोर्ड, निगम र समितिमा कार्यरत कर्मचारीलाई तलब, ग्रेड तथा प्रोत्साहनभत्ता उपलब्ध गराउँदा तोकिएका मापदण्ड पालना गर्न भनिएको हो।
अर्थ मन्त्रालयको वित्तीय क्षेत्र व्यवस्थापन तथा संस्थान समन्वय महाशाखाले मन्त्रिपरिषद्को साउन ६ गतेको निर्णयअनुसार साउन १ देखि लागू हुने तलबमानलाई आधार बनाएर कर्मचारीको तह र पदअनुसार नयाँ तलब निर्धारण गर्न निर्देशन दिएको छ।
यस्तै, यसअघि नै प्रोत्साहनभत्ता पाउँदै आएका कर्मचारीको हकमा नयाँ व्यवस्था लागू गर्दा हाल प्राप्त गरिरहेको रकमभन्दा कम नहुने गरी आवश्यक भत्ता मात्र उपलब्ध गराउन भनिएको छ।
कार्यसम्पादन सूचकका आधारमा प्रोत्साहनभत्ता दिने प्रणालीलाई क्रमशः कार्यान्वयनमा लैजान पनि मन्त्रालयले सम्बन्धित निकायलाई आग्रह गरेको छ। साथै, निजामती सेवामा लागू भएको नयाँ ग्रेडदर हाल कर्मचारीले पाइरहेको ग्रेडभन्दा कम भएमा त्यसलाई हालकै बराबर कायम हुने गरी नयाँ ग्रेड निर्धारण गर्न निर्देशन दिइएको छ।
अर्थ मन्त्रालयको पूर्वस्वीकृति नलिई सरकारी निकायको आर्थिक दायित्व बढ्ने गरी थप भत्ता वा सुविधा वृद्धि नगर्न पनि मन्त्रालयले स्पष्ट पारेको छ। यस क्रममा विगतमा जारी गरिएका सम्बन्धित परिपत्र तथा निर्देशनलाई समेत आधार मान्न भनिएको छ।
काठमाडौं । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानमाथि थप कडा आर्थिक प्रतिबन्ध लगाउने घोषणा गरेका छन्। इरानसँग जारी पाँच महिनाभन्दा लामो द्वन्द्व अन्त्य गर्ने उद्देश्यले भएका वार्ता निष्कर्षविहीन बनेपछि अमेरिकाले तेहरानमाथि आर्थिक दबाब थप बढाउने निर्णय गरेको हो।
ट्रम्पले बुधबार सामाजिक सञ्जाल ‘ट्रुथ सोसल’मार्फत इरानले सम्झौताको अवसर गुमाएको आरोप लगाउँदै नयाँ आर्थिक कदम घोषणा गरेका हुन्। उनले इरानविरुद्ध अहिलेसम्मकै कठोर आर्थिक कारबाही अघि बढाइएको दाबी गरेका छन्।
इरानसँग व्यापार गर्ने वा उसलाई आर्थिक सहयोग उपलब्ध गराउने देश तथा संस्थाहरूलाई समेत अमेरिकी कारबाहीको सामना गर्नुपर्ने चेतावनी ट्रम्पले दिएका छन्। इरानलाई सहयोग पुग्ने गरी वित्तीय संस्था, व्यवसाय, विमानस्थल वा सरकारी निकाय प्रयोग गर्न दिने मुलुकहरूले समेत ठूलो आर्थिक परिणाम भोग्नुपर्ने उनको भनाइ छ।
त्यस्तै, इरानसँग सम्बन्धित तेल तस्करी, वित्तीय कारोबार, नगद हस्तान्तरण, मुद्रा विनिमय, जहाज दर्ता तथा नक्कली कम्पनीमार्फत हुने गतिविधि तत्काल रोक्न ट्रम्पले निर्देशन दिएका छन्।
अमेरिकाले अप्रिलदेखि ‘अपरेसन इकोनोमिक फ्युरी’ अन्तर्गत इरानमाथि दबाब बढाउँदै आएको छ। अभियानअन्तर्गत इरानको तेल, समुद्री ढुवानी र वित्तीय क्षेत्रलाई लक्षित गर्दै प्रतिबन्ध कडा पारिएको छ। साथै, इरानी बन्दरगाह आसपास अमेरिकी नौसैनिक गतिविधि पनि बढाइएको बताइएको छ।
काठमाडौं । काठमाडौं उपत्यकामा चल्ने सार्वजनिक सवारीको लोकेसन र यात्रुको प्रतीक्षा समयबारे जानकारी दिने ‘केटीएम पब्लिक ट्रान्सपोर्ट’ मोबाइल एप सञ्चालनमा आएको छ। एपमार्फत जीपीएस जडान गरिएका करिब १ हजार २०० सार्वजनिक सवारीको अवस्थाबारे जानकारी लिन सकिनेछ।
‘संघीय राजधानी सहरी क्षेत्र सार्वजनिक यातायात परिषद्’को तेस्रो बैठकमा परिषद् अध्यक्ष एवं काठमाडौं महानगरपालिकाकी कार्यवाहक प्रमुख सुनिता डंगोलले बुधबार एप सार्वजनिक गरेकी हुन्। प्राधिकरणले आगामी दिनमा एपमा थप सवारीसाधन समेट्ने जनाएको छ।
डंगोलले उपत्यकाको सार्वजनिक यातायातलाई सरल, सहज र पहुँचयोग्य बनाउन स्थानीय तहबीच सहकार्य आवश्यक रहेको बताइन्। उनले रात्रिकालीन सेवा विस्तार तथा विद्यार्थीका लागि बिहानैदेखि सार्वजनिक यातायात सञ्चालन गर्न वित्तीय साझेदारीसहितको साझा प्रणाली विकास गर्नुपर्नेमा जोड दिइन्।
ललितपुर महानगरपालिकाका प्रमुख एवं परिषद्का उपाध्यक्ष चिरीबाबु महर्जनले यात्रुले सार्वजनिक बस प्रयोग गर्दा सहजता महसुस गर्ने गरी प्रणाली सुधार गर्नुपर्ने बताए। उनका अनुसार अन्तरसरकारी समन्वयको अभावमा विगतमा काम अघि बढाउन कठिनाइ भए पनि परिषद्ले सार्वजनिक यातायात सुधारका लागि प्रभावकारी भूमिका खेल्न सक्छ।
प्राधिकरणका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत कुबेर नेपालीका अनुसार यस वर्ष बस स्टप र पिक–ड्रप प्वाइन्ट निर्धारण, रात्रि बस सञ्चालनको मापदण्ड, सम्झौताको मोडल तथा मुख्य बस स्टप र बसपार्कमा जीपीएसमा आधारित सूचना प्रणाली विकास गर्ने तयारी छ।
त्यस्तै, स्थानीय तहसँगको सहकार्यमा नगदरहित भाडा प्रणाली लागू गर्न कानुनी आधार तयार गर्ने, यात्रुलाई टिकट लिन प्रोत्साहित गर्ने अभियान सञ्चालन गर्ने तथा सार्वजनिक यातायातसम्बन्धी अध्ययन–अनुसन्धान अघि बढाउने निर्णय भएको छ।
संघीय राजधानी सहरी क्षेत्र सार्वजनिक यातायात प्राधिकरणको कामको सञ्चालन, रेखदेख र व्यवस्थापनका लागि काठमाडौं महानगरपालिकाका प्रमुखको अध्यक्षतामा परिषद् गठन हुने कानुनी व्यवस्था छ। परिषद्मा ललितपुर र भक्तपुर महानगर तथा नगरपालिका, संघीय तथा प्रदेश सरकारका सम्बन्धित निकाय, ट्राफिक प्रहरी, यातायात व्यवसायी, उपभोक्ता, विज्ञ, श्रमिक, ज्येष्ठ नागरिक र अपाङ्गता भएका व्यक्तिका प्रतिनिधिसमेत रहने व्यवस्था छ।
काठमाडौं । केन्याको साम्बुरु काउन्टीमा बुधबार भएको हेलिकप्टर दुर्घटनामा इक्वेडरका राष्ट्रिय गुप्तचर प्रमुख मिसेल सेन्सी कोन्टोजी, उनकी पत्नी स्टेफनी होलिहानसहित सात जनाको मृत्यु भएको छ। दुर्घटनामा ज्यान गुमाउनेमध्ये पाँच जना अमेरिकी नागरिक रहेको अमेरिकी विदेश मन्त्रालयले जनाएको छ।
केन्या नागरिक उड्डयन प्राधिकरणका अनुसार युरोकप्टर ईसी–१३० बी४ मोडलको हेलिकप्टरमा एक पाइलट र छ यात्रु सवार थिए। स्थानीय समयअनुसार बिहान ९ः१३ बजे लुइसास्थित संरक्षित वन्यजन्तु क्षेत्रबाट इवासो न्याइरो नदीतर्फ उडान भरेको हेलिकप्टर माउन्ट ओलोलोक्वे क्षेत्रमा दुर्घटनामा परेको थियो। दुर्घटनामा हेलिकप्टरमा सवार कसैलाई पनि जीवित उद्धार गर्न नसकिएको प्राधिकरणले जनाएको छ।
इक्वेडरको राष्ट्रिय गुप्तचर केन्द्रका प्रमुख कोन्टोजी निजी भ्रमणका क्रममा पत्नी र साथीहरूसँग केन्या पुगेका थिए। दुर्घटनामा मृत्यु हुने अमेरिकी नागरिकमध्ये अमेरिकी टेलिभिजन क्षेत्रका कार्यकारी जोसे सुआरेजसमेत रहेको जनाइएको छ।