काठमाडौं । गोरखा जिल्लामा अफ्रिकन स्वाइन फिभर (ASF) को प्रकोप फैलिँदा दुई महिनाको अवधिमा २५० भन्दा बढी सुँगुर तथा बङ्गुर मरेका छन्। जिल्ला स्थित भेटेरिनरी अस्पताल तथा पशु सेवा विज्ञ केन्द्रका अनुसार रोग तीव्र रूपमा फैलिरहेको छ।
नियन्त्रणबाहिर फैलिँदै संक्रमण
भेटेरिनरी अस्पतालका प्रमुख अनन्त कोइरालाका अनुसार गोरखा नगरपालिका–६, ७ र ८ तथा सहिद लखन गाउँपालिका–७ का विभिन्न फार्ममा संक्रमण देखिएको हो। प्रभावित क्षेत्रमा किसानका सुँगुर–बङ्गुर लगातार मर्ने क्रम जारी रहेको उनले जानकारी दिए।
गोरखा–६ मानवसेवा आश्रम टोलका एक किसानका ८० बङ्गुर, सोही क्षेत्रकी अर्की किसानका १० बङ्गुर तथा मान्द्रेढुङ्गाका एक किसानका ६० बङ्गुर दुई साताभित्रै मरेको कार्यालयले जनाएको छ। अन्य फार्महरूमा पनि ठूलो संख्यामा क्षति भएको बताइएको छ।
दर्ता भएका तथा दर्ता नभएका दुवै प्रकारका फार्म प्रभावित भएकाले वास्तविक क्षतिको विवरण अझै पूर्ण रूपमा संकलन हुन नसकेको कार्यालयले जनाएको छ।
अफ्रिकन स्वाइन फिभर के हो?
अफ्रिकन स्वाइन फिभर सुँगुर तथा बङ्गुरमा लाग्ने अत्यन्त संक्रामक भाइरल रोग हो। यस रोगको हालसम्म कुनै उपचार वा खोप उपलब्ध छैन। संक्रमण भएपछि पशु मर्ने सम्भावना उच्च रहने भएकाले यसलाई अत्यन्त खतरनाक रोग मानिन्छ।
यद्यपि यो रोग मानिसमा सर्दैन, तर संक्रमित फार्म, दाना, औषधि तथा मानव आवतजावतमार्फत एक स्थानबाट अर्को स्थानमा तीव्र रूपमा फैलिन सक्छ।
किसान धनकुमार गुरुङका अनुसार संक्रमित बङ्गुरमा ज्वरो आउने, खाना खान छाड्ने, शरीरमा दाग–
प्रमुख कोइरालाले संक्रमित खोर तथा त्यस क्षेत्रको सम्पर्कबाट टाढा रहन आग्रह गरेका छन्। “अहिलेसम्म न उपचार छ, न खोप। त्यसैले रोकथाम नै एक मात्र उपाय हो,” उनले भने।
पशु सेवा कार्यालयले जैविक सुरक्षा (biosecurity) कडाइका साथ पालना गर्न, फार्ममा अनावश्यक आवतजावत रोक्न तथा सतर्कता अपनाउन किसानहरूलाई अनुरोध गरेको छ।
